2 OVER DE DIGTHEID, DE UITZETTING, HET KOOKPUNT EN DE SPANNING 



bepalingen van Gilpin, tusschen 1790 en 1794 gedaan, en door Tralles 

 in 181 f omgerekend, en het vermoeden geuit, dat doordien de alkohol van 

 Gilpin van 0,825 s. g. niet absoluut is geweest, de omrekening van Tral- 

 les, hoewel deze bepaald heeft hoeveel alkohol in een vocht van 0,825 s. g. 

 bij 60° F. bevat is, geen genoegzaam vertrouwen verdient, wegens de on- 

 naauwkeurigheid in deze wijze van berekening. Naar het oordeel van den 

 Heer Mulder moesten, indien men goede grondslagen voor eene wet op het 

 gedestilleerd wenschte, door de Akademie aan de Regering drie deskundigen 

 worden voorgedragen, die, onder de leiding van eene Commissie uit de Aka- 

 demie, de bepalingen zouden volbrengen niet alleen voor slappen spiritus, 

 waarop de missive van den Minister vooral betrekking had, maar voor alle 

 mengsels van alkohol en water. 



Aan dit zoo belangrijk en naar mijn oordeel zoo zeer gewigtig voorstel 

 van den Heer Mulder is geen gevolg gegeven. Ik achtte het echter van 

 gewigt, dat de twijfel, welke bestond zoowel over de digtheid van den ab- 

 soluten alkohol als over het alkoholgehalte van mengsels van alkohol en wa- 

 ter van eene bepaalde digtheid werd weggenomen, vooral met het oog op 

 de door de Regering aan de Wetgevende Vergadering aan te bieden wet op 

 het gedestilleerd. 



Ik verzocht daarom mijnen vriend en vroegeren assistent F. H. van Moor- 

 sel, sedert scheikundig ambtenaar bij de belastingen hier ter stede, om met 

 mij eene reeks van proeven te willen nemen. Het resultaat dier proeven 

 wordt in deze Verhandeling medegedeeld, terwijl tot vergelijking onzer uit- 

 komsten met die onzer voorgangers vooraf eene historische mededeeling, tot 

 dit onderwerp behoorende, wordt gegeven. 



Ik acht mij echter verpligt reeds dadelijk aan de Akademie verschooning 

 te vragen voor eene door mij begane fout. In de Vergadering namelijk van 

 den 25 sten Februarij 1800 heb ik de uitkomsten medegedeeld van een ge- 

 deelte onzer proefnemingen, en wel van het alkoholgehalte van 5 tot 5 vo- 

 lumen procent in 100 volumina van het mengsel, en daarmede vergeleken 

 de door Pouillet uit de proeven van Gilpin en Gay-Lussac berekende, 

 en medegedeeld in zijne Mémoire sur la densité de Valcool et des mélanges 

 alcooliques, gelezen in de zitting d n r Fransche Akademie van 10 Mei 1859. 

 Deze vergelijking, die aanzienlijke verschillen vertoonde, was eene onjuiste: 

 de cijfers van Pouillet toonden aan, hoeveel volumina absoluten alkohol 

 uit 100 volumina van een mengsel van eene bepaalde digtheid kunnen wor- 



