TAN DEN DAMP VAN ALKOHOL EN VAN MENGSELS VAN ALKOHOL EN WATER 25 



HOOFDSTUK III. 



OVER DE UITZETTING VAN DEN ABSOLDTEN ALKOHOL EN VAN DE 

 MENGSELS VAN ALKOHOL EN WATER DOOR DE WARMTE. 



Eene der gewigtigste zaken bij het bepalen van de digtlieid van absolutcn 

 alkohol en van mengsels van alkohol en water, is de groote mate van uit- 

 zetting dezer vloeistoffen door de warmte, zoodat dezelfde digtlieid verkregen 

 bij 0° G. of bij 50' C. overeenkomt met alkohol-mengsels, die om meerdere 

 volumen-procenten aan alkohol verschillen. Wegens het gebruik van den 

 alkohol in thermometers voor lage temperaturen, is de bepaling van den uit- 

 zettings-coéfficient van den zoo mogelijk absolulen alkohol het onderwerp 

 geweest van de onderzoekingen van vele natuurkundigen van den eersten 

 rang. Onze bedoeling kan het niet zijn hier eene wetenschappelijke kritiek 

 van al deze onderzoekingen te geven. Hetgeen voor ons doel noodig is be- 

 paalt zich tot de kennis van de mate van uilzetting van den absolutcn alko- 

 hol en van de mengsels van alkohol en water tusschen 0' en 50' C, dewijl 

 in de praktijk hoogere of lagere temperaturen niet voorkomen, en daarenbo- 

 ven tot eene naauwkcurigheid hoogstens in den 4 don decimaal, dewijl men bij 

 de bepaling van de digtlieid der mengsels van alkohol en water, bij de vele 

 moeijelijkheden daaraan verbonden, zelfs eene naauwkcurigheid in den 4 (1en 

 decimaal naauwelijks mag verwachten; voor de praktijk zelve is de naauw- 

 keurighcid op T V van een volumen-procent meer dan voldoende. Met is om 

 deze redenen dat wij hier onvermeld laten de vele bepalingen, welke zijn in 

 het werk gesteld om den waren gang van den alkohol thermometer te leeren 

 kennen, alsook om het maximum van digtlieid voor den alkohol te zoeken. 

 Wij vermelden hier alleen dat Tr alles met den door Rosé bereiden alkohol, 

 die, zoo als wij gezien hebben, niet absoluut was, proeven heeft genomen bij 

 temperaturen tusschen — 26°. 11 en 57°. 22 C, en tot het besluit is gekomen, 

 dat de zoogenoemde absoluut zuivere alkohol door de warmte even zoo ge- 

 lijkvormig als het kwik en de lucht wordt uitgezet. Verder merkt hij op dat 

 de mengsels van alkohol en water van verschillende digtlieid ieder voor zich 

 een verschillenden dilatatie-coëfficiënt hebben. 



Gay-Lussac * heeft in 1816 den uitzetlings-coëfficient- bepaald van water, 

 alkohol, zwavelkoolstof en aether, door in een bol, voorzien van eene naauwe 



* Arm. de Chim. et de Pbjs. 1816, ï. II, p. 130. 

 NATÜURK. VEUH. DEH KO.M.NKL. AKADEMIE, DEEL IX. 



