30 OVER DE DIGTHEID, DE UITZETTING, HET KOOKPUNT EN DE SPANNING 



Uit de proeven van Delezenne zoude onder anderen blijken, dat de uitzetting 

 van absoluten alkohol voor 1° C. tusschen 0° en 18° C. = 0.001 153 en voor 1° C. 

 tusschen 18° en 36° C. — 0.001109 zoude zijn, en dus de uitzetting tusschen 

 0° en 18° grooter dan tusschen 18° en 36% hetgeen blijkbaar valsch is. 



Voor onze proeven hebben wij uit meerdere buizen, die een inwendigen door- 

 meter van ruim i streep hadden, door middel eener kwikkolom eene uitge- 

 zocht, wier inwendige doormeier over eene lengte van 50 duimen dezelfde 

 was, en aan deze buis van hetzelfde glas een cylinder van G duimen lengte 

 en ongeveer 1 duim doormeter doen blazen; deze cilinder eindigde aan de 

 andere zijde in een kort buisje, waarvan het uiteinde plat geslepen werd. 

 Door middel van een koperen beugel met scharnieren, van boven voorzien 

 van een kegelvormig gat, waardoor de glazen buis werd gesloken, zoodat 

 de beugel tegen het bolvormig boveneinde van den cilinder drukte, van on- 

 deren daarentegen met eene koperen plaat, waarin een dun stukje fijne kurk 

 was bevestigd, welke plaat langs geleiders door middel eener fijne schroef 

 werd bewogen, konden wij onzen aan beide zijden openen thermometer van 

 onderen sluiten. Al onze uitzettingsproeven zijn met dit eene werktuig ge- 

 daan, waardoor wij boven onze voorgangers dit voordeel meencn te hebben, 

 dat, terwijl zij voor iedere vloeistof eene andere thermometerbuis gebruikten, 

 daardoor fouten konden ontstaan, die in onze proeven door het gebruik van 

 eene en dezelfde thermometerbuis vermeden werden. Op de 50 duimen lange 

 buis werd eene naauwkeurige millimeter-verdeeling dooreen diamant aangebragt. 

 Door middel eener luchlpomp werd de geheele thermometer met scheikun- 

 dig zuiver kwik, tot ongeveer 150° G. verhit, gevuld; dit kwik verwijderd 

 en op nieuw met kwik van 150° G' gevuld; nadat de thermometer gesloten 

 was, waarbij door latere uitvloeijing van een weinig kwik gezorgd werd, dat 

 geene luchtbel in den thermometer kon blijven, werd de dilalometcr (zoo 

 zullen wij dezen toestel noemen) ter bckoeling weggezet, en daarna in een 

 00 duimen langen ongeveer 15 duimen breeden cilinder geplaatst; deze ci- 

 linder was gevuld met fijn gestooten ijs en water, terwijl daarin tevens een 

 gevoelige thermometer, dezelfde die bij al onze proeven was gebruikt, was 

 gestoken. Na een half uur werd de thermometer op zijn punt onderzocht 

 en de hoogte van het kwik afgelezen; daarna werd de dilatometcr geplaatst 

 in den zelfden cilinder gevuld met water van 40° a 50° G' en daarin gedu- 

 rende geruimen tijd gelaten, terwijl het water gedurig door een luchtstroom, 



