VAN DEN DAMP VAN ALKOHOL EN VAN MENGSELS VAN ALKOHOL EN WATER. 4o 



HOOFDSTUK V. 



OVER DE BEPALING VAN HET ALKOHOLGEHALTE IN MENGSELS 

 DOOR DE SPANNING VAN DEN DAMP. 



Onder de wijzen om het alkoholgehalte in mengsels van alkohol en water 

 te bepalen, scheen mij de het eerst door Plücker aangegevene, namelijk 

 door de bepaling van de spanning van den damp, vooral toen Geissler in 

 Bonn deze toepassing eenvoudig en gemakkelijk had gemaakt door zijnen va- 

 porimeter *, in hooge mate der aandacht waardig, vooral dewijl bij zeer slappe 

 spiritueuse vochten eene zeer groote mate van naauwkeurigheid scheen ver- 

 kregen te kunnen worden. Reeds drie jaren geleden had ik met dezen toestel 

 bepalingen gedaan door mengsels te maken van 1 vol. alkohol van 0.976 

 bij 15° G, (water bij 15° G. = 1) met 99 vol, water, van 2 vol. alkohol 

 met 98 enz. tot 20 vol. alkohol met 80 vol. water. Ik verkreeg toen de 

 volgende resultaten op de volumen-schaal van het instrument: 



VOLUMEN 

 PROCENTEN 



AFLEZING. 



TEMPERA- 

 TUUR 

 VAN DEN 

 STOOM. 



VOLUMEN 

 PROCENTEN 



AFLEZING. 



TEMPERA- 

 TUUR 



ALKOHOL. 





ALKOHOL. 





STOOM. 



1 



0.7 



100.6 t 



11 



10.1 



100.6 



2 



1.6 



n 



12 



11 



II 



3 



2.5 



ii 



13 



11.9 



II 



4 



3.5 



ii 



14 



12.85 



100.65 



5 



4.45 



// 



15 



13.85 



// 



6 



5.35 



// 



16 



14.8 



100.6 



7 



6.3 



// 



17 



15.7 



// 



8 



7.4 



// 



18 



16.78 



ii 



9 



8.25 



n 



19 



17.8 



ii 



10 



9.2 



" 



20 



18.75 



ii 



* 



Niet. tevreden met eene empirische verdeeling van de schaal en tevens 

 wenschende ook spiritueuse vochten van een hoog alkoholgehalte op deze 

 wijze te onderzoeken, liet ik een anderen toestel vervaardigen, waarbij eene 

 fout vermeden werd, die den vaporimeter van Geissler voor meer weten- 

 schappelijke onderzoekingen onbruikbaar maakt. Geissler toch heeft door 

 zijn dubbel met stoom gevuld omhulsel zorg gedragen dat het fleschje, waarin 



* De afbeelding en beschrijving van dezen toestel vindt men onder anderen in Dr. Sheridan 

 Muspratt, Chemie in Anwendung auf Künste und Gewerbe, Deutsche Bearbeitung durch F. Stoh- 

 mann und Dr. Th. Gerding T. I. S. 294, en in Jahres-Bericht über die Fortschritte der Chemi- 

 schen Technologie von Dr. J. R. Wagner, 1858, S. 373. 



f Bij een later onderzoek van dezen thermometer bleek het, dat de aflezingen 0°.4 C. te hoog 

 waren; het punt 100° C. is slechts 99'. 6 C. 



