40 



525): »In het algemeen heeft het eruptieve gebergte, bij 

 «zijn ontstaan, zeer zeker op de kolen gewerkt. Dit ge- 

 » tuigen de ligging der kolen, welke in de zoogenaamde 

 » bruinkolen- vorm ing voorkomen en toch zwart kolen zijn. 11 

 Dit toch zal wel niet moeten zijn een stijf hoofdig vol- 

 houden tegen de waarheid in, die door proefneming on- 

 betwistbaar is. 



» Van de werking door den Heer Bleekrode , naar ik 

 » gis bedoeld, hebben Rant en ik, tot dus ver op Borneo 

 «niets gezien/ 1 



Ook dit is door Motiey's collectie duidelijk geworden, 

 zoodat daardoor op nieuw gebleken is dat mijne vragen niet 

 zoo los daarheen geworpen waren. Hij zond mij een tal 

 metamorphische rotssoorten , bepaaldelijk ter opheldering 

 van de metamorphische vuurwerking op de koollagen langs 

 de antiklinale lijn bij de Julia Hermina; het zijn witte 

 zandsteen en bitumineuse schiefer, en daarin vooral eenc 

 barnsteen kleurige hars (retiniet) in vezeligen vorm gekristal- 

 liseerd. Zoo werden dan de koolwaterstoffen uit de bruin- 

 kool ten deele uitgedreven en in het aangrenzend gesteen- 

 te geconcentreerd. En zal men zeggen, hoe kan men 

 die hijpothese volhouden — mijn antwoord is: bekijk eens 

 met eene loupe, die harskleurige aders en groeven in 

 Borneo's bruinkool, en gij zult ontwaren, dat de koolwa- 

 terstoffen er als het ware uitgesmolten en glaskopvormig 

 gestold zijn, zooals wij dit bijv. bij hyaliet in trachiet, 

 bij chalcedon en anderen kennen. Dr. Schwaner heeft dit ook 

 reeds aangeteekend. 



En nu nog een enkel woord over mijne bevreemding 

 wegens het ontbreken van een wel ingerigt Laboratorium 

 (blz. 526). Mijn academie vriend, Dr. M. Dassen, door 

 een' vroegtijdigen dood aan de wetenschap en aan ons 

 ontrukt, deed in 1856 eene reisnaar Zweden enz. Op blz. 

 470 van de "Herinneringen aan noordelijk Duitschland en 

 Scandinavië, 11 Tweede deel, door hem uitgegeven, ver- 

 haalt hij ons het volgende: 



