157 



verren afstand, moeijelijken weg enz. zouden mij niet te- 

 ruggehouden hebben, maar tusschenpoozende koortsen kwel- 

 den mij sedert acht dagen en bij totaal gebrek aan trans- 

 portmiddelen , had ik reeds te voet van Waroe op de Noord 

 Oostkust langs strand den togt afgelegd en moest nog tot 

 Tobo doorwandelen, zoodat ik afgemat van ligchaam, mij 

 niet in staat gevoelde veel verder te reizen. 



Een paar vertrouwde inlandsche hoofden gaven mij de 

 volgende inlichtingen omtrent dit zand; het zou gevonden 

 worden op ongeveer een dag wandelens van het strand 

 naar het gebergte en er zouden daar zeven heuvels zijn waar- 

 van drie dit zand opleveren. Nabij die heuvelrij zou een 

 Soengie of bergstroom loopen, die zich nabij Afang in zee 

 ontlast. Dezen stroom ben ik een uur ver opgeloopen en 

 vond zijne grootste breedte (?) op twee voeten Rhijnl.; er 

 was weinig modder maar veel kleine steenen waaronder 

 kwarts, leisteen en ander gruis. De grond aan beide 

 oevers was kleiachtig, zwart of rood van kleur bij af- 

 wisselende lagen en nabij deze plek zou steenkool gevonden 

 zijn; ik liet een gat graven tot drie voeten diepte, doch 

 vond niets als dezelfde klei. Gebrek aan gereedschappen 

 belette een volledig onderzoek. 



Omtrent het zand gaven de hoofden mij nog te kennen 

 dat zij dikwerf, maar altijd vruchteloos beproefd hebben 

 het te smelten, doch dat de Boeginezen daarvan armban- 

 den maken, waaraan ik trouwens zeer twijfel. Eene kleine 

 hoeveelheid van dit zand, genomen van de oppervlakte liet 

 ik mij bezorgen en nam het mede naar Ambon, waar het 

 onderzocht is door der zaak meer kundigen. Volgens hun- 

 ne verklaring zou het niets anders zijn als gewone kleiaarde, 

 vermengd met eene zeer groote hoeveelheid schilfertjes 

 van Lepidolith of Lithiouglimmer. 



(De bijgaande flesch bevat een monster ongezuiverd van 

 de oppervlakte). 



Het zand in het mandje is genomen van het strand van 

 het eiland Maar, een der Geram-laut eilanden. 



