252 



Leert de ethnographische eraniologie, dat soms in zoo- 

 genaamd vogelperspectief hoogst moeijelijk, ja onmogelijk, 

 het eigenlijke bekkeneel tot den kort- of langschedeligen 

 vorm gebragt kan worden, niet minder moeijelijk is het 

 soms op het oog te bepalen, of de schedel tot de progna- 

 ten of orthognaten behoort. 



De craniometrie van Dr. J. A. Kool heeft dit belangrijke 

 ethnologische punt ook weinig toegelicht in zijn onderzoek 

 van (451) schedels bij verschillende volken en vergelijking 

 met dien van den orang oetang (Amsterdam 1832.) 



De eenige wijze, waarop de bepaling van facies orthog- 

 natha of prognatha eenigzins juister kan geschieden is door 

 den bekenden gelaatshoek volgens P. Camper; maar die 

 hoek kan niet als maatstaf voor de ontwikkeling der her- 

 senen in het dierenrijk gebruikt worden, daar de welving 

 van het voorhoofd alleen door ruime voorhoofdsboezems 

 voortgebragt kan zijn. Ook is die gelaatshoek volgens den 

 hoogleeraar J. Hyrtll, dikwijls even groot bij schedels, 

 die tot verschillende rassen behooren (de schedel der ne- 

 gers en oude Lithauers) , en kan in het algemeen slechts 

 tot onderscheiding van zulke rassen gebruikt worden , die 

 meer of minder sterk vooruitstekende kaken hebben. (Ont- 

 leedkunde van den mensch vertaald door Dr. P. Peelen 

 p. 229 1851.) 



De metingswijzen van Daubenton en Camper, zoo ver- 

 volgt Hyrtll, hebben bovendien dit gebrek, dat zij het volu- 

 men van den schedel slechts door de loodregte vlakken 

 meten en de dwarse doorsnede niet in aanmerking nemen. 



De meting van Camper moet ook daarom veranderlijke 

 resultaten bij schedels van hetzelfde ras geven, omdat het 

 meest vooruitspringende punt der bovenkaak, dat in de 

 tandkassen der snij tanden ligt, door het uitvallen der tan- 

 den en de daarmede verbondene opslorping der tandkassen, 

 op hoogen ouderdom lager komen moet. Men zoude der- 

 gelijke schedels voor meting kunnen afkeuren, doch een 

 blijvend bezwaar is de vooruitstekende neus, die het trekken 



