296 



liet nadeelige daarvan te overwegen. Dit nadeel strekt zich 

 niet alleen uit tot het verlies, veroorzaakt door de gisting 

 bij het kalken, maar ook tot het dure vaatwerk, dat men 

 thans ter verzending naar Europa behoeft, om de ontbol- 

 sterde noten voor het opnemen van vocht te behoeden. 



Mijns inziens zoude men voordeeliger werken, zoo men 

 de noten' niet van de hoornschil ontdeed, maar ze in de- 

 zelve naar Europa zond, na ze vooraf gesorteerd te heb- 

 ben , door de kleine en slechte noten die er mogten 

 onderloopen te verwijderen, om daarvan even als nu, no- 

 tenzeep te bereiden. De slechte noten zal men en aan 

 de kleur, en aan de mindere zwaarte van de goede kun- 

 nen onderkennen. 



Aldus gesorteerd, zoude men ze in balen even als kof- 

 fij kunnen verzenden. De vracht zal daardoor niet stijgen, 

 omdat de balen met de noten in de hoornschil , niet meer 

 plaats zullen innemen en niet meer wegen, dan de gebol- 

 sterde noten in vaten. 



Voor de foelie, geloof ik dat het doelmatig zal zijn om 

 deze op de oude wijze te blijven verzenden. 



De bodem van Groot- en Klein-Banda is niet onvrucht- 

 baar, hoeAvel de trachiet en de koraalkalk niet diep behoeven 

 gezocht te worden, maar hier en daar zelfs aan de opper- 

 vlakte komt. De verweerde , voor den plantengroei geschikte 

 deelen, schijnen echter voor de notenkultuur bijzonder 

 gunstig te zijn. 



Het fraaiste gezigt dat wij in de geheele Molukken ge- 

 noten , was te Orang-Datang op Groot-Banda (op de kaart van 

 Melvill staat Groot- Walang) ; hier hadden wij van een e hoogte 

 van ongeveer 600 voeten, een gezigt op den Goenong Apie, 

 van boven tot beneden; op Banda-Neira, waarvan men de 

 forten en europeesche woningen schilderachtig uit de baai 

 ziet oprijzen, op Poeloe Pisang en Poeloe Kapal, en ein- 

 delijk op de baai zelve, waarin de menschen die er met 

 schuitjes rondvoeren, niet grooter dan eenden schenen: het 

 geheel was trotsch , schoon en indrukwekkend. 



