298 



Eenige uitstapjes van de hoofdplaats Ambon over Hitoe 

 naar kakao- , koffij- en notenmuskaattuinen, en op Lijtimor 

 naar de in het gebergte gelegene negorijen Ema , Bata-Lo- 

 bang en Batoe-Gantong leerden ons de nagelkultuur en 

 ee menigte andere interessante planten kennen , die niet 

 all n den plantentuin te Buitenzorg, maar ook de horti- 

 kuL^ur in Nederland aanmerkelijk zullen verrijken. Me- 

 ni. plant in het zoo belangrijke Ambonsche Kruidboek 

 van Rumphius beschreven, doch tot dusverre volgens de 

 nieuwere wetenschap nog niet tot klaarheid gebragt, werd 

 door ons herkend en het geslacht bepaald, zoodat ook in 

 dit opzigt aan de wetenschap goede diensten zijn bewezen. 



De nagelkultuur is mij nog minder bevallen dan de no- 

 tenkultuur, zoo zelfs dat men de eerste bijna niet meer 

 als kuituur beschouwen kan, daar de meeste boomen als 

 het ware in het wild , in de bosschen tusschen ander woud 

 geboomte voorkomen. Aan de geregelde aanplantingen die 

 er nog van bestaan , wordt weinig of geen arbeid besteed , 

 maar de boomen kwijnen door de weelderige alang alang, 

 waarmede de bodem bedekt is en door het gemis van scha- 

 duw. Vroegere opvolgende besturen hebben verschillende 

 stelsels op deze kuituur toegepast, waaruit welligt de klag- 

 ten omtrent het drukkende er van ontstaan zijn , hoewel men 

 haar thans niet als nadeelig voor den inlander kan be- 

 schouwen. 



Het moeijelijkste is het plukken der nagelen, wat in 

 de bosschen aan hellende gronden en met hoogopschietende 

 boomen , werkelijk eene niet zoo gemakkelijke taak is; docb 

 ook hierin zoude mijns inziens, aanmerkelijke verligting 

 aan te brengen zijn , zoo men in stede van de ladders , 

 waarmede men de boomen beklimt, of de stokken waarmede 

 men de nagelen afslaat, slechts een eenvoudig instrument, 

 zooals ze in den handel voorkomen, bezigde om de jonge 

 vruchten van de uiteinden der takken af te knippen. Door in 

 de boomen te klimmen of de nagelen met stokken afteslaan, 

 bederft men de boomen voor den volgenden oogst, omdat 



