359 



toe echter hun hoofd, die de rangen bekleedt van sergeant, 

 loods, schoolmeester, predikant enz. enz., de noodige im- 

 pulsie gaf, terwijl hij zelf ons op onze togten vergezel- 

 de en vele diensten bewees. 



De hier wonende inlandsche Christenen schijnen met 

 den sultan op goeden voet te staan, en velen hunner had- 

 den in den omtrek hunne tuintjes van rneer of mindere 

 uitgestrektheid. Er is trouwens aan goede vruchtbare 

 gronden even min gebrek als aan sagoebosschen , die altijd 

 nog worden bij geplant. 



Wij zagen hier ook eene kleine kolonie van Tomoriers, 

 die voor eenigen tijd uit hun land herwaarts zijn overge- 

 bragt, omdat ze daar gevaar liepen van door hunne lands- 

 lieden te w r orden afgemaakt, wijl ze tijdens de Tomori 

 expeditie, hunne benting zeer slecht tegen onze troepen 

 verdedigd hadden. Die menschen schenen zeer ijverig en 

 leefden van den landbouw, waartoe hun een vruchtbaar 

 oord, niet verre van de hoofdplaats was aangewezen. 

 Hunne vrouwen kwamen dagelijks op de hoofdplaats, om 

 het een en ander van hunne landelijke voortbrengselen 

 rond te venten. Ik zag bij hunne negorij , die op hooge 

 palen gebouwd w 7 as, de New Orleans en Fernambuc ka- 

 toen zeer weelderig tieren , doch men scheen er niet veel 

 werk van te maken. 



Hoe vreedzaam en vergenoegd deze menschen hier nu 

 ook woonden, bleef bij hen toch de neiging bestaan om 

 naar hunnen geboortegrond terug te keeren, zelfs met ge- 

 vaar van daar hun hoofd te verliezen. 



Bij ons vertrek naar boord van de Etna, deed de sultan 

 ons uitgeleide tot aan de sloep en verwijlde nog lang aan 

 het strand, om ons te zien vertrekken. 



De Mohamedaansche vorsten zoo van Ternate als Tido- 

 re en Batjan schijnen mij toe minder fanatiek te zijn 

 dan overal elders ; het is alsof de Europeesche kleeder- 

 dragt die zij hebben aangenomen , daarop een 1 gunstigen 

 invloed heeft. 



