040 



Ternate en Tidore bereid zijn , om onze regten ook elders, 

 zelfs tegen Alfoeren te helpen handhaven, hebben zij in 

 den laatsten tijd op Ceram niet onduidelijk getoond.. - 



Menado. De reis van Batjan naar Kenia werd met de 

 Etna binnen de 24 uren afgelegd, doch daar wij aan wal 

 geen logies vonden, verbleven wij den nacht aan boord, 

 om des morgens te paard naar Menado overtesteken. 



De fraaije breede weg die derwaarts leidt, is slechts 21 

 palen lang, zoodat wij nog voor den middag ter dier 

 plaatse aankwamen, en bij den resident afstapten, die 

 zoo vriendelijk was, ons te huisvesten. 



Onder weg verwisselden wij twee malen van paar- 

 den, als te Ajermadidie en te Mambie waar men ons 

 ververschingen aanbood. Het groote verschil van den 

 bodem alhier, vergeleken met dien van Ambon en de Uli- 

 assers, en zelfs met de andere meer vruchtbare eilanden, 

 viel ons aanstonds in het oog , wijl men hier overal 

 eenen lossen, zwarten, met vulkanische asch overdekten 

 bodem ontwaart, zonder koraalbanken of kajoepoetie bos- 

 schen, maar overal bedekt met eene weelderige vegetatie, 

 waarop enkel de verwaarloosde kakaoaanplantingen eene 

 uitzondering maakten. 



Van de hoofdplaats Menado maakten wij een paar uit- 

 stapjes te paard, naar Panikie, Pandoe, Tonkeela en Ki- 

 ma, van welke laatste plaats wij over zee naar de hoofd- 

 plaats terugkeerden. 



Men vindt in deze streken overal zeer vruchtbare gron- 

 den, doch geene koffij-kultuur, omdat men veronderstelt, 

 dat de gronden niet hoog genoeg voor die kuituur gele- 

 gen zijn. En toch geloof ik dat die plant er goede resul- 

 taten zoude opleveren; doch de tuinen zouden misschien 

 niet zoo lang kunnen aangehouden worden , als in meer 

 bergachtige streken. De ware reden ligt welligt in de be- 

 volking, die hier veelal uit Bantikkers bestaat, welke 

 een afzonderlijken Alfoerschen stam uitmaken, die niet zoo 



