553 



Nederlandsche liederen. Men denkt hierbij niet alleen 

 onder inlandsche Christenen maar onder vrienden en 

 landgenooten te verkeeren. Dit alles levert een groot 

 kontrast op met hetgeen men bij dergelijke gelegenheden op 

 Java ziet, waar men slechts een oorverdovend geluid van 

 gong en gamelang te wachten heeft. 



De gamelang is ook hier even als elders in de Moluk- 

 ken in gebruik, vooral op de orembaaij's, doch men be- 

 speelt ze mede op de maat der Europeesche zangen, en bij 

 gebrek aan wat beters , zouden zij er zelfs Europeesche dan- 

 sen op uitvoeren. 



Hoe verzachtend nu ook het Christendom en de bescha- 

 ving op deze goedaardige natuurkinderen gewerkt heeft, 

 zoo is het toch gebleken, dat bij zekere gelegenheden hunne 

 oude gewoonten en gebruiken wel eens weder de boven- 

 hand krijgen. Immers toen voor eenige jaren de zeeroovers 

 in straat Lembeh geland waren en de bevolking jagt op 

 hen maakte, vergenoegde men zich niet alleen met deze 

 menschen, waaraan zij eenen onverzoenlijken haat toe- 

 dragen , neertesabelen, maar sommige meer beschaafde hoof- 

 den, dronken zelfs het bloed hunner vijanden en sneden de 

 ligchamen open, om er het hart uittehalen en daarin te 

 bijten. Van Tondano maakten wij eenige uitstapjes naar 

 Sawangan en bezochten daarbij den zoo beroemden water- 

 val van Tondano te Tonsea-Lama, die echter niet den in- 

 druk maakte, dien wij er van verwacht hadden, misschien 

 omdat wij op Java meer dergelijke en zelfs prachtiger ge- 

 zien hadden. Hetzelfde was met mij ook het geval met 

 betrekking tot het meer van Tondano zelf, dat in omvang en 

 aanzien moet onderdoen voor de meren van Singkara en 

 Manindjoe op de westkust van Sumatra. Verder bezochten 

 wij Roeroekan, ik meen eene der hoogst gelegene negorijen 

 van de Minahassa, wat trouwens zoowel aan de bevolking 

 als aan de vegetatie te zien was, daar toch dezelfde men- 

 schen en dezelfde planten, in verschillende klimaten, 

 een verschillend aanzien hebben. Aan de menschen is dit 

 DL. XXIII aa 



