554 



in hoogere streken vooral aan eene meer gezonde en 

 frissche roode kleur te onderscheiden, terwijl de planten 

 daar een meer forsch aanzien hebben. Het was hier ech- 

 ter niet zoo hoog , of de koffijboom slaagde er nog zeer 

 goed. 



Eindelijk verlieten wij Tondano voor goed, om in eene 

 oostelijke rigting nogmaals de zuid-oostkust te bereiken, 

 waar wij te Atep langs het strand eene wandeling maak- 

 ten, en toen naar Kapetaran terugkeerden om te vernachten. 

 De vegetatie was overal zeer weelderig, vooral werden de 

 Ficussoorten hier sterk vertegenwoordigd, zoo zelfs dat 

 er geen einde aan de verschillende soorten scheen te 

 komen. Wij maakten daarvan en ook van verschillende 

 andere plantensoorten e enen rijken buit, dien wij steeds den- 

 zelfden dag moesten verzorgen, door het herbarium tus- 

 schen papier te leggen, en met bamboezen sasaks zaam te 

 persen, terwijl de levende planten droog of met aarde, in bla- 

 deren gewikkeld, even als het herbarium, ter verzorging 

 naar Menado werden opgezonden, waar ik een 1 mijner Ja- 

 vaansche bedienden daartoe had achtergelaten. De zaden ble- 

 ven onder mijne berusting, om die voor zooveel noodig te 

 droogen, of in bamboezen kokers met zand of aarde ge- 

 mengd, tegen uitdroogen te bewaren. 



Het op de reis verzamelde herbarium was soms nog al 

 volumineus, en daar de dragers er nog al ruw mede om- 

 gaan, en de zon het zoodanig blakert, dat het voor het 

 doel waarmede het verzameld wordt, niet meer geschikt 

 zoude zijn , werd het onder weg steeds in tikars of mat- 

 ten opgerold, waardoor het tegen beleedigingen beschermd 

 bleef. Dit is op reis steeds de gemakkelijkste en doel- 

 matigste wijze om herbaria te bewaren. 



Van katoen kuituur hadden wij tot dusverre zeer wei- 

 nig gezien. Op deze reis vonden wij echter een veld met 

 New-Orleans katoen, waarvan de heesters , die er gezond en 

 weelderig uitzagen, ook reeds vruchten begonnen te zetten , 



