356 



verkregen van de Bamboe boeloe (Java) , die hier Tambee- 

 lang of Boeloe loh genoemd wordt. Men splijt den niet al te jon- 

 gen doch ook niet te ouden bamboes, tot reepen, en ontdoet die 

 van de buitenste harde oppervlakte, en van het binnenste 

 vleeschachtige gedeelte. Daarna wordt het overblijvende, dat 

 de vezels bevat, doch nog met pulpa bedekt is, door de vrou- 

 wen zoolang gekaauwd tot dat al de pulpa zich heeft af- 

 gescheiden en de vezels overblijven, die dan gewasschen, 

 gespleten en tot'doek geweven worden, waarvan men kleedjes, 

 zakken enz. maakt, die niet stug , maar zoo leenig zijn , alsof 

 ze van hennip vervaardigd waren. 



Op Geram bereidt men uit de vezels van de dikke lucht- 

 wortels van Pandanus latissimus (Tanalie), eene nog fraai- 

 jere vezelstof, die mede geweven en tot kleedingstukken aan- 

 gewend wordt. De bereiding dezer vezelstof is zeer gemak- 

 kelijk, daar men de wortels slechts schilt, en daarna het 

 vleezige gedeelte met een kapmes wegschrapt, zoodat de 

 vezels bloot komen te liggen ; men neemt deze weg en schrapt 

 op nieuw tot dat de geheele wortel op die wijze ont- 

 leed is. Dezelfde Pandanus komt ook op het achterland 

 van Groot-Banda aan de kust met duizenden voor, doch 

 daar schijnt men met die stof niet bekend te zijn; even- 

 min op Java waar ze ook aan de zuidkust in het Ban- 

 tamsche gevonden wordt, en bekend is onder den naam 

 van Bidoer. 



Ratahan is eene nette negorij , doch de loge is niet 

 groot. Men was echter voornemens om den zetel van den kon- 

 troleur, die hier gevestigd was, naar Ton Sawang te verleggen. 



Ton Sawang beteekent slangeneter; de bevolking hoort 

 die benaming niet gaarne en noemt zich, zoo ik meen 

 Tonbatoeërs, doch hier bestaat werkelijk nog de gewoonte 

 om slangen vet te mesten en te eten, wat eene groote lek- 

 kernij moet zijn. De loge van Ton Sawang is op een 

 verheven terrein gelegen, van waar men heerlijke gezigten 

 heeft, zoowel op de aan den voet gelegene sawa's, als op 

 het verwijderde gebergte. 



