565 



Maar nu komt met of zonder deze voorzorgen eene an- 

 dere kwestie in het spel, namelijk de achteruitgang dezer 

 kuituur sedert vele jaren, die zelfs met haren ondergang 

 dreigt, doch ook dit is de schuld der planters. Toen zich 

 de zoogenaamde ziekte onder de kakaohoomen begon te 

 verspreiden, wist men niet wat te doen, en daar deze steeds 

 toenam werd men moedeloos en achtte de boomen het on- 

 derhoud niet meer waard, maar liet ze in het onkruid, 

 in de struiken en lianen verstikken. Dit was voorzekej 

 geen radikaal middel om ze te genezen. 



Maar wat was nu ^eigenlijk de aard dier ziekte? Het 

 afsterven van eenige takken of zelfs van enkele boomen, 

 komt hier weinig in aanmerking, omdat het niet de hoofd- 

 kwaal maar slechts eene bijkomende omstandigheid is, die 

 men ook bij andere kuituren waarneemt. De takken die 

 soms door wormen doorknaagd worden, kan men wegkap- 

 pen en verbranden om het daarin voorkomende gebroed 

 te vernietigen , even zoo de wegstervende , half vermolmde 

 boomen, wier aantal betrekkelijk zeer gering is, en wier 

 ziekte daarenboven welligt in den bodem gelegen is. 



Het verteren van enkele bladeren beteekent niets, want 

 men vindt dit ook in de natuurlijke bosschen aan meest 

 alle boomen, en het doet den boom geen nadeel. 



Er blijft mijns inziens dus geen ander bezwaar tegen 

 deze kuituur over, dan het zwart worden en wegsterven, 

 zoowel van zeer jonge als van meer uitgegroeide vruchten 

 en hierop vooral heb ik mijne aandacht gevestigd, wijl 

 hetzelfde verschijnsel ook in den plantentuin te Buitenzorg 

 wordt waargenomen. In den beginne wanhoopte ik de 

 oorzaak te vinden daar de vernielers zoo klein zijn, dat 

 zij al ligtelijk aan het bloote oog ontsnappen, en ik zag dus 

 nog minder kans om er een middel tegen aan te wenden, 

 te meer daar ik mij overtuigd hield dat de vele en veel- 

 soortige insekten die op den boom en op de vruchten ge- 

 vonden worden, geen deel aan het afsterven der vruchten 

 hebben, want die dieren leven evenzeer op de goed door- 



