569 



Ceram slechts zelden, zoodat ook hier de drooge mous- 

 son heerschte, want in den regentijd moet het op Ambon 

 dagelijks en veel regenen. In Februarij was het aan de 

 noordkust van Boeroe (waarschijnlijk ook op de noord- 

 kust van Ceram) vrij regenachtig, doch op de zuidkust 

 droog. In Maart hadden wij op Ternate en Halmaheira 

 enkele buijen, ofschoon het daar drooge mousson was. 

 In April troffen wij te Batjan zware regenbuijen, en in 

 de laatste helft dier maand, in Mei en Junij, in de Mi- 

 nahassa slechts weinig regen, zoodat het hier eerst het 

 begin van de drooge mousson was, en wij dus noch over 

 te veel regen, noch over stofwolken te klagen hadden. De 

 mousson in de Minahassa schijnt met die van Java vrij 

 wel overeen te komen. 



Onze reis naar de Molukken begon den 15 en Decem- 

 ber 1859, van Soerabaija, en den 19 en Junij 1860 waren 

 wij te dier plaatse terug. De zes maanden aan het doen 

 dezer reis besteed, zijn niet nutteloos voorbij gegaan , maar 

 wij hebben daarvan zooveel mogelijk voordeel getrokken, 

 en hopen dat zij ook later nog vele gunstige resultaten 

 moge opleveren. 



Buitenzorg, November 1860. 



DL. XXIII 24 



