45 



vervolgens eene ruime hoeveelheid kristal vereenigingen, be- 

 staande uit korrelige, naald- of haarvormige kristallen , vol- 

 gens hun uiterlijk voorkomen geheel op liet zoogenoemde 

 haarzout gelijkende (Al 2 O 5 3 SO 3 + 18 HO). 



Deze kristallen zijn niet hygroscopisch , zeer zuur van 

 smaak en gemakkelijk in wateroplosbaar; zij bestaan voor- 

 namelijk uit zwavelzuur en aluinaarde, met kleine hoeveel- 

 heden van kalk- en bitteraarde, en zijn dus een mengsel 

 van het bovengenoemd haarzout met magnesia-aluin en gips. 



Kookt men deze kristal massa met eene voldoende hoe- 

 veelheid zwavelzure potasch, dan verkrijgt men eene daar- 

 aan beantwoordende hoeveelheid van schoon gekristalliseer- 

 de potaschaluin. 



Het in water onoplosbaar gedeelte van het mineraal, is 

 vervolgens met zoutzuur in de warmte behandeld, waar- 

 door eene zekere hoeveelheid er van werd opgelost; het 

 zoutzure fikraat is geel gekleurd en bevat, behalve geringe 

 hoeveelheden van gips , kiezelaarde en bitteraarde, betrekke- 

 lijk veel aluinaarde en ijzeroxyde. 



Het in zoutzuur onoplosbaar gedeelte, bestaat uit trachiet- 

 achtige steentjes, kiezelaarde en zand van geelachtige kleur. 



0,995 grm. mineraal met genoegzaam water gekookt, 

 lieten terug 0,542 grm. : het water heeft opgenomen 

 0,455 grm. of 45,55 percent. De in water onoplosbare 

 deelen, met chloorwaterstofzuur behandeld, lieten terug 

 0,576 grm.; het zoutzuur heeft uitgetrokken 0,166 grm. 

 of 16,68 percent. Het in water en zoutzuur onoplosbaar 

 gedeelte bedraagt dus 57,79 percent. 



Uit deze uitkomst blijkt de belangrijkheid van het mine- 

 raal; het is geen afzetsel van eene gewone warme minerale 

 bron, maar het produkt der inwerking van vulk. dampen 

 op de trachietachtige steenmassa. Overeenkomende minera- 

 len worden in de solfataren van Java veelvuldig gevonden, 

 bij voorbeeld in de beide hierboven aangehaalle solfata- 

 ren des Wajangs en der Kawah-Domas, behoorende tot den 

 Tangkoebau-Praoe, alwaar de vorming der zwavelzure 



