70 



gebracht in 's lands pakhuizen te Bandjermasin, dan wel 

 aan boord der daar liggende zeeschepen — aan het gou- 

 vernement gekost ƒ 10,54 per ton van 1000 Ned. pond. 

 Na dien tijd kan geene berekening der kosten worden 

 gemaakt, omdat l e de middelen van de ontginning sedert 

 zijn aangewend voor de militaire expeditie en 2 e de ontgin- 

 ning, na het uitbreken der onlusten, genoegzaam heeft 

 stil gestaan. 



De toenemende productie van deze mijn, met betrek- 

 kelijk afnemende ontginningskosten , zou den prijs allengs 

 nog hebben verminderd, indien de onlusten in het Ban- 

 djersche rijk de ontginning niet hadden verstoord, tot dat de 

 mijn op hare normale productie zou zijn gekomen en 

 zou, — maar mijne overtuiging, — tot f 9 per ton zijn 



gedaald. 



•• 



II. 



Omtrent de qualiteit der kolen. 



Van het openen der gouvernements kolenmijn Oranje- 

 Nassau, in 1848 tot 1850, zijn met de kolen van die 

 ontginning proeven genomen, door officieren van de ko- 

 ninklijk Nederlandsche marine, in Indië, op verschillende 

 tijdstippen, aan boord van verschillende schepen en bij 

 gevolg met verbrandingsinrichtingen van verschillende sa- 

 menstelling; de kolen werden daarbij in het gebruik ver- 

 geleken met de Engelsche kolen, zooals deze in Indië aan 

 Z. M. marine werden verstrekt. Deze verschillende proef- 

 nemingen, blijkbaar met onpartijdigheid en nauwgezetheid 

 genomen, hebben, blijkens de rapporten, zeer uiteenloopende 

 uitkomsten opgeleverd. 



In 1850 kennis erlangende van die uiteenloopende uit- 

 komsten, kwam het mij waarschijnlijk voor, dat de reden 

 daarvan voornamelijk moest gezocht worden: in de wer- 

 kelijk verschillende hoedanigheid van de voor de proeven 

 gebruikte kolen, maar ook in de verschillende afmetingen 



