75 



dat bericht opnemen in het 3e deel van het natuurkundig 

 tijdschrift voor Nederlandsch-Indië. 



De pakhuizen te Bandjerrnasin stonden destijds, zoo als 

 geheel die hoofdplaats, op een moerassigen bodem, waar- 

 aan nog niets was gedaan om hem te verharden. De 

 kolen van Oranje-Nassau werden, als voor eigen gebruik 

 hestemd , op de mijn niet gewasschea , zoo als gedaan zou 

 zijn, indien zij voor verkoop bestemd waren geweest. 



Deze kolen, in de mijngangen met slijkerig water bespat, 

 werden bij het opslaan te Bandjerrnasin op een moerassigen, 

 slijkerigen bodem verwerkt en erlangden zoo doende een 

 grijs gekleurd overtrek, dat evenwel dunner was dan het 

 dunste papier, om zoo te zeggen geen dikte had, en der- 

 halve de waarde van de kolen niet verminderde. 



Dit stof-laagje werd eenigen tijd de steen des aanstoots, 

 In 1853 op Soerabaja zijnde, beklaagde zich de toenma-' 

 lige schout-bij-nacht van der Plaat — bij monde — dat 

 men half slijk in plaats van kolen leverde. Wat ik ook 

 ter verdediging mocht aanvoeren, van hen die op Borneo 

 met de ontginning en het afschepen der kolen belast waren, 

 het hielp niets. Ten laatste besloot die vlagofficier, zich 

 persoonlijk op Borneo te gaan overtuigen, waartoe destijds 

 zich eene goede gelegenheid aanbood; ik vertrok weinige 

 dagen voor hem naar Bandjerrnasin. 



De ondergeteekende wachtte den schout-bij-nacht te Ban- 

 djerrnasin af, waar ongeveer 5000 ton kolen in de pak- 

 huizen lag; de Merapi met den kommandant der marine 

 aan boord, kwam twee dagen na mij aan. 



Den volgenden morgen vroegtijdig begaf de schout-bij- 

 nacht, vergezeld van den luitenant t/z Ie klasse D. L. 

 Wolfson , de tegenwoordige directeur der grofsmederij te 

 Leiden, wien zeker niet kan ontzegd worden, dat hij 

 kennis van steenkolen heeft, den resident en den onder- 

 geteekende zich naar de kolenpakhuizen , waar een groot 

 gedeelte van den morgon werd besteed aan een streng onder- 

 zoek van de daar opgeschuurde, groote hoeveelheid kolen. 



