89 



IV. Op het eiland Laboean, gelegen op de noordwest- 

 kust van Borneo, ontgint eene Engelsche maatschappij ko- 

 len, welke in geologische plaatsing en samenstelling gelijk 

 zijn aan de Nederlandsch-Indische kolen van Pelarang, 

 Oranje- Nassau , Banjoe-irang, de boven Kapoeas en het ko- 

 lenveld van boekit Soemoer in Bengkoelen. 



Die Laboean-kolen werden , in Engeland , door John 

 Percy (1) herhaaldelijk onderzocht, zoowel voor de direc- 

 teuren van de «Labuan-coal company" als voor de »Ad-, 

 miralty". Van het openbaar gemaakt verslag van die on- 

 derzoekingen voeg ik hierbij een afschrift, (2) waaruit 

 kan worden opgemerkt, dat de Laboean-kolen: de ge- 

 wone hoeveelheid water bevatten , — met eene groote hel- 

 dere vlam branden, — bij verwarming in een gesloten 

 vat belangrijk opzwellen en eene lichte, glinsterende en wei- 

 nig samenhangende coaks leveren, en eene niet samen- 

 bakkende koolsoort is; dat de hoeveelheid zwavel in die 

 kool bevat (0,3 pet.) gering is , hetgeen als een groot voor- 

 deel is te beschouwen • dat deze kool in samenstelling 

 nauw overeenkomt met sommige vrij-brandende Engelsche 

 kolen , tot bewijs waarvan twee analysen van twee bekende 

 vrij-brandende Engelsche kolen — uit mijn-en fabriek-dis- 

 trikten — worden medegedeeld, waar tusschen in de samen- 

 stelling der Laboean-kolen ligt. 



Ten einde de Laboean-kolen met deze vrij-brandende 

 Engelsche kolen te kunnen vergelijken , voor wat betreft 

 het bedrag der verbrandbare deelen , welke zij bevatten , 

 herleidt Percy de analysen, met weglating van de asch en 

 het water. Hij heeft daarbij geen acht geslagen op het 

 bedrag der stikstof (nitrogenium) dat gewoonlijk 1 a 2 pet. 

 bedraagt en men ziet dat de Laboean-kool, ook in dit op- 

 zicht , tusschen de twee Engelsche kolen ligt. 



(1) John Percy is professor voor de metallurgie aan de „school of mines" en metal- 

 lurgist aan het „Museum of praciical geology and geological survey" te Londen. 



(2) Bijlage F. 



