91 



• 



voelen grondt op scheikundige analyse , goede stoomkolen, 

 even goed als de Engelsche kolen van de Elgin-mijn in 

 Fifeshire en de Kéathan-kool van South-Staffordshire. 



V. Dat de Borneo-kolen voor stoomgebruik zoo goed 

 zouden zijn als de beste Engelsche stoomkolen zal geen 

 deskundige ooit beweren , maar dat er beste Engelsche 

 stoomkolen zijn, welke voor de Oranje-Nassau- kolen moe- 

 ten onder doen , zulks wensch ik aan te toonen. 



De ondergeteekende , die de meeste Engelsche kolenmij- 

 nen en genoegzaam alle havens van Engeland, waar kolen 

 worden uitgevoerd, heeft bezocht, is het bij ondervinding 

 bekend, dat de Engelsche stoomkolen, in het algemeen, 

 minder vastheid hebben en meer vergruizen dan de Bor- 

 neo-kolen; die ondervinding is bewaarheid door de bevin- 

 ding aan boord van Z. M. stoomschip Vesuvius, bij het 

 beproeven der kolen in 1852. 



De stuwruimte, dat is de ruimte, benoodigd om eene 

 zekere hoeveelheid kolen in te kunnen bergen , bedraagt 

 voor de Borneo-kolen soms meer , soms minder dan voor 

 de Engelsche kolen Bij de proeven aan boord van de 

 Vesuvius werd bevonden, dat de stuwruimte der Borneo- 

 kolen tot die der bij die proeven gebruikte Engelsche 

 kolen zich verhield ais 1384: 1300, zoodat die Borneo- 

 kolen 6,46% meer ruimte vorderden dan die Engelsche 

 kolen. Bij beste stoomkolen uit South Wales (Welsh steam 

 coals 1 ') loopt de stuwruimte meer dan 13% uiteen; de 

 stuwruimte is niet altijd omgekeerd evenredig aan het 

 specifiek gewicht, maar is ook afhankelijk van de grof te 

 der stukken kool en van den bouw der kolen; van daar 

 dat kolen , welke specifiek zwaarder zijn dan anderen , 

 soms meer stuwruimte vorderen dan specifiek lichtere kolen. 



Ten einde het gestelde verder te bewijzen voeg ik hierbij 

 (1) een. «Staat, aanwijzende het zwavel- en aschgehalte , 

 «benevens het betrekkelijk warmte-gevend-vermogen van 



(1) Bijlage H. 



