106 



handelswaarde van steenkolen wordt gebruikt. 



De hoedanigheden van de Indische steenkolen, waardoor 

 zij beter zijn dan de Engelsche, buiten rekening latende, 

 en derhalve enkel lettende op haar betrekkelijk warmte- 

 gevend vermogen , zoo zal het kostende van de Borneo- 

 steenkolen, in de verschillende kolen-dépóts van Nederlandsch- 

 Indië, om gelijk te staan tot het kostende der Engelsche, 

 als zij in die depots zijn opgeslagen , in rede moeten zijn 

 als 6029:6570; dat is: de Indische steenkolen , in de kolen- 

 dépóts overgebracht, behooren, om gelijk te staan, 8 pet. 

 minder te kosten dan de Engelsche stoomkolen , eveneens 

 in die depots opgeslagen. 



Dat men het transport van de Engelsche stoomkolen , 

 naar elders in Nederlandsch-Indië, op Java uitbesteedt, is 

 zeer rationeel, dewijl die kolen uit Europa worden aange- 

 bracht op Java, maar om de uitbesteding van het vervoer 

 der Borneo-steenkolen eveneens op Java te doen plaats heb- 

 ben, is naar mijne meening niet rationeel, dewijl die ko- 

 len niet op Java liggen, maar in een ander land, op Borneo, 

 door de Ja va-zee van Java gescheiden , te Bandjermasin 

 moeten worden afgehaald, waar eene handelsvloot bestaat, 

 geschikt om de kolentransporten uit te voeren. 



Wanneer men de uitbesteding der kolentransporten van 

 Bandjermasin naar de stapelplaatsen in Indië, op Java wil 

 doen houden, dan bezit ik geene gegevens om de kosten 

 na te gaan , welke op dat vervoer zullen vallen. 



Het komt mij voor, dat indien Bandjermasin eene vloot 

 bezit , bekwaam om kolen over te brengen naar elke plaats 

 in Nederlandsch-Indië, zoo als het geval was vóór ultimo 

 April 1859, men dan geene schepen van Java naar Borneo 

 moet zenden, om kolen af te halen en naar elders over 

 te brengen , zoo het vervoer met de Bandjersche schepen 

 minder kostbaar is, dan het transport bij uitbesteding op Java. 



Wenscht men mij tegen te werpen «Bandjermasin bezit 

 thans niet zooveel schepen " dan antwoord ik daarop : in 

 het laatst van 1852, het jaar waarin de geregelde ontgin- 



