197 



aflezen werd het instrument weder geheel voor de zonne- 

 stralen beschut. Onmiddellijk na de waarneming van den 

 doorgang van dien tweeden rand voorbij den eersten draad 

 werd het instrument weder bedekt. 



Het midden tusschen de waargenomene tijdstippen kan 

 gevoegelijk aangenomen worden voor het tijdstip van door- 

 gang van het middelpunt der zon voorbij het «midden tus- 

 schen beide draden. Ik stelde nu den kijker op een 1 hal- 

 ven graad minder of meer zenithsafstand , naarmate het 

 vóór of na den middag was, (doch den kijker eerst door 

 het zenith heen bewegende;) er was dan juist tijd over 

 om het instrument om zijne vertikale as om te draaien, 

 en daarna den doorgang weder op de beschrevene wijze 

 waar te nemen, Elke observatie kostte op die wijs ongeveer 

 twee minuten; wanneer ik in plaats van de zon eene ster 

 gebruik, dan neem ik altijd de doorgangen aan al de dra- 

 den waar, en dan wordt de kijker telkens één graad ver- 

 zet, zoodat elke observatie dan ongeveer vier minuten kost. 



Door dat schielijke omdraaien van het instrument wordt 

 ook een eventueele invloed der zonnestralen, voor zoover 

 die als eene verandering van de index-correctie kan be- 

 schouwd worden , geheel geëlimineerd. 



Enkele keeren heb ik ook van den patentcirkel van 

 Pistor en Martins gebruik gemaakt, wanneer namelijk niet 

 aan landen gedacht kon worden, en de waarnemingen dus 

 aan boord moesten geschieden. — Omtrent dezen patent- 

 cirkel bevat reeds mijn vorig verslag eene kleine mede- 

 deeling, betrekking hebbende op eene door mij bedachte 

 methode om den spiegel loodrecht op de vlakte van den 

 cirkel te plaatsen. Die methode had ik bij het mij ten 

 dienste staand werktuig toegepast, en verder was het ook 

 zooveel mogelijk gerectificeerd. 



Wat de verdeelingsfouten van het werktuig aangaat, 

 daar het niet, even als die welke aan de schepen der Ne- 

 derlandsche Marine verstrekt worden, door nameting van 

 nauwkeurig bekende horizontale hoeken tusschen aardsche 

 voorwerpen, op eene sterrewacht, onderzocht was, moest 

 ik die fouten wel zelf onderzoeken. 



