207 



niën aan het uiteinde, waar de tangentiaalschroef was, 

 noemde ik la en 16, die aan de andere zijde Ila en 116, 

 nl. a den linkseben, 6 den rechtschen nonius. (De volgorde 

 waarin ik aflas, was altijd fa 16, lfa, llb.) ik rangschikte 

 de gevondene verschillen naar de aflezing van den nonius 

 g, en vond voor heide noniën : 



a 





Aantal 





Aantal 



tusschen 



16— la 



waarn. 



116 — ila 



waarn. 



0' en V 



— 0",25 



141 



— 0",3 



84 



1/ en V 



— 1 ,1 



152 



— t ,8 



176 



V en 3' 



— 1 ,8 



138 



— 1 ,7 



121 



3'' en 4' 



— 3 ,5 



83 



— 3 ,8 



109 



4' en 5' 



— 2 ,4 



57 



— 4 ,0 



60 



5' en 6' 



— 4 ,2 



75 



- 4 ,9 



85 



6' en 7' 



-4 ,0 



70 



K 9 



73 



7/ en 8/ 



— 5 ,4 



84 



- 8 ,4 



76 



8/ en 9/ 



— 6 ,2 



128 



— 8 ,5 



106 



9/ en 10' 



— 6 ,6 



76 



— 9 ,15 



107 



Het blijkt 



duidelijk 



dat, voorou 



iderstellende, 



dat beide 



linksebe noniën (a) goed verdeeld zijn, alsdan de rechtsebe 

 eene te kleine aflezing geven. 



Op 1 0T geeft 16 7 ,0 , 116 9", 7 te weinig, ten opzichte 

 van I a en (l a; dit is het resultaat , dat door middel der 

 methode der kleinste kwadraten uit bovenstaande getallen 

 is af te leiden. 



Men kan eenen nonius ook beoordeelen door zijne lengte 

 onmiddellijk op den rand af te meten. 



Van de noniën J a en Ila moet de geheele lengte, of 60 

 deelen, overeenstemmen met 59 deelen van den rand ; van 

 de noniën 16 en 116 daarentegen met 61 deelen van den 

 rand. Is dit niet precies zoo, komen bijvoorbeeld 59 deelen 

 van nonius I a overeen me/ 58 deelen van den rand, dan zal, 

 als de streep van 0' op den nonius met eene streep der 

 randverdeeling zamenvalt, niet de streep van 10', maar 

 die van 9'50" weder met eene streep der randverdeeling 

 zamenvallen. Alsdan bedraagt de correctie voor nonius- 



