263 



„op den dag een mooije koelte tot 's avonds. „Toen waren 

 „wij bij het eiland dat in het midden van het gat van 

 „Jurtan ligt." 



Eerste bepaalde melding van dat eiland, dat thans Poeloe 

 Mengari is, met den vasten wal vereenigd aan de west 

 der tegenwoordige engte, en welk eiland in 1633 nog ge- 

 naamd wordt: Dollemans eiland. 



»En alzoo wij wat te laag vervielen, wijl er een groote 

 «droogte van dat eiland zeewaarts loopt" (strekt, dus om 

 »de noord? de zeebank?) «een mijl of twee , welke droogte 

 «wij niet te boven konden komen , omdat de wind uit zee 

 «was," (des avonds,) wierpen anker, en voeren met twee 

 «schuiten het eiland om, diepende aan de zijde van Java 

 «tot meest drie vadem schaars, maar aan de zijde van Ma- 

 «doera was dieper water," (dus meer dan drie vadem). 



Deze opgave, de eerste van dien aard, doet ons zien, 

 dat er in de engte, nu Mengari-Sambilangan , een eiland 

 lag, van waar een bank van twee mijlen om de noord uit- 

 stak , en waarlangs nog aan beide zijden tot zes en dertig 

 en meer voeten water stond. 



Thans is er slechts ééne engte, waarin, 1844, tot 57 

 voeten hoogste diepte is. 



1599. 26 Januarij. «De schuiten die het eiland omvoe- 

 «ren kwamen weder aan boord met den dag. Ligtten an- 

 «ker, hadden stil weder, stroom tegen; ankerden"; (dus: 

 in een der beide engten) , «koers zuidwaarts. Tegen den 

 «middag gingen weder onder zeil, voor wind en stroom". 



«Zeilden met vier schepen voort; eerst over acht, zeven, 

 «zes vadem, daarna drie en een half vadem stekgrond # 

 «De Admiraal, vreezende voor drooger water, zette;" (an- 

 kerde); dit was bij Arosbaya , zooals nader blijkt. Een por- 

 tugees van Toeban ried, voor Arosbaya te loopen; daar 

 was groote voorraad van rijst. Twee schepen bleven daar, 

 twee zeilden door tot Jurtan, (Dj ara tan , Grissee), waarvan 

 één vervolgde. (Jacob van Heemskerk.) 



«26 Januarij. «Liepen over drie vadem water. 



