281 



Pantjar Getem, riviermonding der KalMtalo, op de kaart 

 Melvill- Versteeg, Djantoeng, R. Getem. 



Pantjar Sayong, riviermonding, op de kaart Melvill- 

 Versteeg wel aangeduid, maar door mij, en sinds 50 

 jaren, niet gevonden of aanwezig; verstopt, door 10 voet 

 hoog zand gedwongen verre oost-zuidoostwaarts langs het 

 strand te sluipen, even als de Beseni, Poeger-riviertak. 



Geen dezer havens in aandoenbaar meer! De mondingen 

 zijn verstopt, gevuld, opgeheven. De Poeger-rivier sluipt 

 met kronkelingen oostwaarts tot onder kaap Watangan , 

 en de monding is voor djoekoengs, (uitgeholde boomstam- 

 men) alleen bevaarbaar. De Pantjar Getem heb ik bo- 

 ven aangeduid bij Djeni. De Pantjar Sayong is een lange, 

 smalle poel, met quasi eilandjes, en sluipt 6 palen ver langs 

 den eersten rug van het strandzand, (de kustrivier op de 

 kaart Melvill-Versteeg , zonder naam ,) en 40 voeten bene- 

 den den begroeiden duinrand bij Paras Goweng, waar 

 geen rivier meer te zien is in het land. De kaart Melvill- 

 Versteeg is ten deze niet juist. 



Een paar palen west, langs de kust van Paras Gowêng 

 (gescheurde lavagrond), eindigt het zandig strand, en sluit 

 het duinland zich aan bij dien ondoordringbaren , onbeschrijf- 

 baren chaos van klip en woud en kloof en berg en moeras 

 de uiterste voorsprongen van het Sméroe-gebergte om de 

 zuid , tot in zee. 



De kaartschets van 1770 stelde hier reeds »vogelnest- 

 holen ," bewijs voor het aanwezen en de kennis van grot- 

 ten , kalkrotsen, opheffing. Het is mij niet doenlijk ge- 

 weest hier verder door te dringen dan tot het begin, de 

 onbewoonde bosschen , waar men schrede voor schrede 

 moet uitkappen. De tijgers hebben hier meer gezag dan 

 het geld en de overreding. En als het alleen de tijgers 

 waren, dan was er voor onderzoek nog hoop! 



Van waaghalzen, inlanders, vernam ik dat zij inde- 

 daad vogelnesten konden vinden in Gowa-Gamping 

 of kalkrotsholen. De moeite voor het verkrijgen van kalk 



