307 



Iets verder merkt Bontius op, dat de Salvia Indica ar- 

 borescens, getrokken op wijn *) en daarvan eenige oneen 

 genomen, een van de uitstekendste geneesmiddelen is tegen 

 de genoemde verlamming, zoo als bij bij velen en bij zich 

 zelven ondervonden heeft. 



Cur moriturus homo, cui salvia crescit in horto ? 

 zingt hij de Salernische school na. 

 En wat zegt onze waarnemer van de radix chinae? 

 Dat die niet alléén tegen zekere aandoeningen, maar 

 ook tegen alle slepende ziekten, die hier gewoonlijk voor- 

 komen, als kwaadsappigheid, witbloedigheid , waterzncht 

 en eindelijk beri-beri heilzaam is, zoo als hij bij zich zel- 

 ven ondervonden heeft , toen hij gedurende vier maanden 

 lang zijne beenen noch armen konde bewegen 2 ). 



Hij verhaalt van den Gyperus indicus, van de Salvia in- 

 dica, en van den china-wortel , wat hij van de Alcanna 

 gezegd heeft. Hoe is dit te rijmen, als hij die planten af- 

 zonderlijk gebruikt heeft, zooals hij het laat voorkomen. 

 Of heeft hij allen tegelijk ingenomen? of opvolgend? Hij 

 kende toch den regel «frustra fieri per plura, quod potest 

 fieri per pauciora" 3 ). 



Aan welke plant komt de eer toe? Maar bovendien hij 

 raadde ook wrijvingen aan, door bengaalsche slaven of 

 maleische vrouwen verricht met nagel- of muskaatolie, doch 

 gemengd met rozenolie, verder de aardolie (petroleum) 

 uit Sumatra. Deze olie deed wonderen volgens onzen au- 

 teur. Verder merkt hij op, wanneer deze ziekte lang 

 duurt, dan is niets beter, dan een afkooksel van Jignum 

 guajaci, radix chinae en sarsaparillae, afgewisseld door 

 purgeermiddelen , waartoe in de eerste plaats aloë en 

 gutta Cambodja (gummi guttae) behooren. 



Opiumbereidingen , die het zweeten en het urineeren 

 bevorderen, alsmede de zenuwen versterken, komen vol- 



l ) Pag 157. 

 3 ) Pag. 46. 

 a ) Pag. 105. 

 DL. XXX. 20 



