309 



bloemen en planten versierd waren. Meer dan over de 

 100 grassoorten had hij gezien. Om met een schuitje over 

 de rivier naar de bosschen of langs de oevers te varen, 

 dat beschouwde hij als een zeer groot vermaak. Hij be- 

 klaagt zich meer dan eens, dat gedurende en na het beleg, 

 wegens de Bantamsche struikroovers , wilde dieren , doorn- 

 achtige struiken en groote hoornen , met lange stekels , bota- 

 nische excursiën in de bosschen onraadzaam of onaange- 

 naam waren '). Van bergen, zoo als de Salak of Gedeh 

 had hij geen denkbeeld. Volgens hem waren zij 14 mijlen 

 van de stad Batavia verwijderd, en om de Jacatrasche struik- 

 roovers en tijgers ongenaakbaar 2 ). 



Van daar zijne naïeve vraag: wat zullen wij zeggen van 

 de kraters en vuurspuwende bergen op Java en Banda, 

 die groote steenen , welke nauwelijks 20 menschen van 

 de plaats kunnen verwijderen, soms uit den afgrond uit- 

 werpen en even als pijlen, in de lucht buiten het gezicht 

 geraken? 3 ) (natuurlijk door de asch en rook.) Vele oog- 

 getuigen hadden hem dit verhaald, maar het natuurver- 

 schijnsel verdiende volgens hem een nader onderzoek , even 

 als zoovele andere wonderwerken der natuur, waarvan hij 

 eenige opnoemt; o. a. de naaldsteek der Japaneezen , zooals 

 hij die op Java gezien heeft. Men weet, dat er , gedurende het 

 beleg van 1628, vaandels Japaneezen in onzen dienst waren. 



Verder verhaalt hij van het doodelijk pijlvergift, dat van 

 den koning van Makasar afkomstig, zou zijn. Hij begrijpt 

 de zeer snelle werking van dat vergift niet, en dairom 

 acht hij het een nader onderzoek overwaardig. Hij had 

 ook gehoord , dat hier en in China de moschus bereid 

 werd uit verrot vleesch van dieren , die op eenen her- 

 melijn (Mus Ponticius) 4 ) geleken en het zeer riekende 

 Zibethum zou komen uit een vomica , nabij het achterste 

 van de Vulpes indica. 



i) Pag. 93, 110. 



*) Pag. 10 en 46. 



*) Pag. 85. 



4 ) Pag. 86. 



