310 



Omtrent de buitengewone werking der bezoarsteenen (En- 

 teiolithen) die tijdens Bontius verblijf te Batavia in hooge 

 waarde werden gehouden, laat hij zich zeer voorzichtig 

 uit 2 ) , maar hij vindt het belachelijk, dat men geen 

 acht slaat op de menschelijke pissteenen , daar de mensch 

 toch niet alleen het edelste dier is, maar ook de fijnste 

 spijzen nuttigt. 



Hij zal niet te veel van die steenen zeggen , omdat hij niet 

 den schijn op zich wil nemen, de steensnijders aan te moe- 

 digen, zelfs met gevaar zeer vele stervelingen te opereeren. 2 ) 



Hij spreekt hier en daar over lijders aan nier- en blaas- 

 steenen, zoodat in zijnen tijd de steenziekte alhier geen 

 vreemd verschijnsel moet geweest zijn 3 ). 



Hij herinnert zich te Leiden, tijdens de pest in 1624 en 

 25 met vrucht, bij gebreke van bezoarsteenen, gebruik 

 gemaakt te hebben van een stee;} v gevonden in de blaas 

 van eenen mensch, en hij durft te zeggen, die beter en 

 krachtiger bevonden te hebben , dan de steenen van dieren; 

 maar bij dien menschelijken pissteen was gevoegd theriak , 

 of mithridatium , of oleum succini of juniperi; van daar 

 de gunstige werking op de huid, waaraan onze Bontius 

 toen niet dacht; want bij de beri-beri, spasmus 4 ) , dy- 

 senteria 5 ) , cholera en andere ziekten heeft hij de werking 

 der opiumpreparaten op de huid leeren kennen. 



Zijn extractum croci 6 ) , waarvan hij de bereiding op- 

 geeft, en waarin opium electissimum komt, wordt het 

 antidoton der dysenteria, dikwijls eene vergiftigings-ziekte, 

 volgens hem, genoemd. 



Als men aandachtig de werken van Bontius leest, dan moet 

 men zich vaak verwonderen over zijne groote ingenomenheid 

 voordeinlandsche bevolkingen antipathie tegen deChineezen. 



l ) Pag. 47. 



*) Pag. 48. 



3) Pag. 87, 117. 



«) Pag. 10. 



5 ) Pag. 20. 



6 ) Pag. 20. 



