317 



hem, zich zooveel toegelegd had op de Indische aromatica 

 als op het lezen der Arahische schriften, dan zou hij ge- 

 weten hebhen , dat de calamus aromaücus en het welrie- 

 kend biesje niet gebruikt worden om onder de paarden 

 te leggen, maar om daarmede visch of vleesch te koken, 

 ten einde den smaak aangenamer en de digestie gemakke- 

 lijker te maken. 



Onjuistheden in de werken van mannen van groot ge- 

 zag, o. a. van Cornelius Plinius J ) aan te wijzen ? daarin was 

 iets streelends gelegen voor onzen natuuronderzoeker 2 )? 



Hij is begonnen met zijne »Methodus medendi qua in 

 Indiis orientalibus oportet uti, in cura morborum illic vulgo 

 et populariter grassantium 11 den heeren bewindhebbers den 

 19 November 1629 aan te bieden. 



Daarin komen voor 16 hoofdstukkeu over de alhier 

 heerschende ziekten als: de beri-beri, kramp, diarrhoea, 

 dysenterie, fluxus hepaticus, tenesmus, cholera, lever- 

 ziekten, lever-abces, waterzucht, geelzucht, uittering, long- 

 aandoeningen, (als bloedspuwing en longtering) empyema, 

 koortsen, Timoreesche koortsen en blindheid onder de varens- 

 gezellen , die naar Ambon en andere plaatsen vice-versa 

 gaan. Vervolgens 3 hoofdstukken over eenige uitwendige 

 aandoeningen, als herpes (koerap) , rootvont, dat is roode 

 hond en Amboynse pocken , dat is framboesia, patêk. 



In de historia animalium et plantarum noemt onze arts 

 nog vele ziekten op, eigen aan de plaats en aan het voch- 

 tige warme klimaat, als slepende en lastige ulcera crurum , 

 caries tibiarum 3 ) , blennorrhoeen , aandoeningen van het 

 systema uropoeticum. Aan lithotomie denkt hij bij herha- 

 ling 4 ) , en verder noemt hij nog eenige ziekten der vrouwen 

 en kinderen, zooals : hysterie , aphthae, lumbrici , ascarides, 

 tineae 5 ) , doch geene pokken (variolae). 



J ) C. Plinius secundi Historia Mundi Libri XXXVII, Francofurti 1608, 



2 ) Pag. 127. 



s ) Pag. 129. 



*) Pag. 48 et 24. 



») Pag. 104, 106, 122. 



