318 



Daarna deelt de schrijver twaalf kernachtige waarne- 

 mingen over vele lijkopeningen mede. Daaronder komt 

 voor, dat hij op hevel van den gouverneur-generaal (Specx) 

 met Magister Adamus , chirnrgyn van het kasteel te Batavia, 

 eenige overledenen aan dysenteria geopend heeft. 



Piso geeft terecht den tijd dezer waarneming op te zijn 

 van den 14en November 1629 l ). 



In de oorspronkelijke uitgaaf in 1 2 m ' staat 14 November 

 1624, dat is eene drukfout. 



In 1628 had Bontius geen tijd om lijkopeningen Ie doen ; 

 hij deelt wel eenige waarnemingen van dat jaar, doch 

 geene secties mede. Hij was toen ook lijdende. 



Hoe dit zij, gedurende de belegeringen van 1623 en 

 1629 heerselite de dysenterie, volgens hem vrij algemeen 2 ) , 

 en het ontleedkundig onderzoek wees op hoogst belangrijke 

 weefsel-ontaardingen en verwoestingen van het darmkanaal. 

 Dit onderzoek heeft Bontius zekerlijk weten te bewerk- 

 stelligen, dewijl hij Jeremias de Meester, lid in den raad 

 van ïndië, zijne intieme vrienden Jacobus van Dooreslaer, 

 algemeen secretaris en W. Wijntgens , ad vokaat- fiscaal , zoo 

 ook ds. J. Gavallerius en de kinderen van Adrianus Blocq 

 en vele anderen in 1628 verloor, ofschoon alle mogelijke 

 hooggeprezene geneesmiddelen tegen die ziekte gegeven 

 waren ;1 ). 



In den nacht van den 19den op den 20sten Sep- 

 tember 1629 had hij zijnen beschermheer, den gouver- 

 neur-generaal Koen, verloren, die wel eenigen tijd aan 

 diarrhoea geleden had, doch aan catarrhus suffocati- 

 vus bezweken was, tengevolge van de zeer vermoeiende 

 krijgsmanszorgen gedurende dag en nacht. 



Sprekende over de in de bosschen van Java voorkomende 

 cassia, doch die door de twee onlangs gevoerde oorlogen 



») Pag. 36. 

 2 ) Pag. 39. 

 *) Pag. 39. 



