521 



Nil admirari, prope res est una, Numici , 

 Solaque, quae possit facere et servare beatum '). 



Verder zegt hij 2 ) geene onbruikbare of minder bruikbare 

 middelen voor te schrijven , als bij uitmuntende goede 

 kent. Daarom spreekt hij bij herhaling over de overheer- 

 lijke werking dev opiumpreparaten in verschillende ziek- 

 ten 8 ). Deze woorden zijn van hem: 



»Hoc saltem dico si nobis hic de opio , ac opiatis non 

 «esset prospectum , frustra in calidissimis his regionibus 

 «medicinam faceremus 4 ). 11 In de al te familiaar heerschen- 

 de cholera ging bij spoedig tot het extractum croci over, 

 om de slapeloosheid te doen bedaren en het lichaam te 

 versterken door liet verlies aan vochten te doen ophouden. 

 Tegen de dysenterie is geen beter middel «putoque (zeide 

 hij) verissimum hujus morbi saepe etiam venenati, anti- 

 doton esse ! En wat zon hij van den kina-bast gezegd 

 hebben , als hij dien gekend had ? En wat van zóó vele 

 onzer alcaloiden? Met de mercurialia van Grollius was hij 

 bekend, doch hij heeft ze niet, gelijk de Engelschen, misbruikt. 



Door zijne belangrijke Dissertatiuncula utrum morbi epi- 

 demioi, ac pestilentiales etiam hic in fndiis Orientalibus 

 grassentur, heeft onze natuurkundige bewezen, dat hij, 

 even als zijn vader, helder van begrip was, ofschoon 

 hij eenige kenmerken van licht- en bijgeloovigheid zijns tijds 

 niet in eens kon afleggen. Hoe velen worden niet door 

 den omgang met inlanders meer of min bij- en lichtgeloovig, 

 ofschoon ook bij velen der onzen het verstand hier op het 

 ruime veld voor waarneming in helderheid meer en meer 

 toeneemt, gelijk dat van onzen Leidschen doctor. 



Bij de geheimzinnige leer der bovennatuurlijke oorza- 

 ken van Johannes van Beverwijck, steekt immers zeer gunstig 

 af Bontius bondige, heldere , ja soms sierlijke verklaring der 

 oorzaken. 



*) Pag. 120. 



2 ) Pag. 141. 



3) Pag. 7 9 20, 21, 23, 25, 27, en 30. 

 «) Pag. 41 en 42. 



