528 



de matrozen tot verschansingen opgericht en met pannen 

 bedekt werden. Achter dezen werd de burgerij en het vee 

 der Compagnie beschermd '). 



Den 5den October 1629 verloor de krankenbezoeker 

 van Rechteren zijn zoontje aan het roode Milisoen (dysen- 

 terie) waarover hij ten deele verblijd was, omdat hij groote 

 vrees had, dat een grooter ongeluk hem zoude treffen , daar 

 de kogels uit 's vijands leger dagelijks door en over zijn huis 

 vlogen; zoodat men daarin, volgens onzen krankenbezoeker, 

 niet één uur verzekerd was. Daags daarop werd hij op 

 de kasteelsbrug door een grooten kogel bijna getroffen, 

 zoodanig dat hij ter aarde viel. Hiervan maken wij mel- 

 ding, om aan te toonen , dat velen der burgerij, zóó veel 

 zij vermochten, hunne woningen tijdens de belegeringen met 

 klapperboomen omheind zullen hebben , of bij gebreke daar- 

 van in een vertrek gevlucht zijn, waar zij schootvrij waren. 



Moet het ons verwonderen, dat dr. Bontius door zijn 

 onderzoekingsgeest tot het besluit kwam , dat de verpestende 

 lucht van Batavia de oorzaak van zijne koorts, dysenterie 

 en beri-beri was? 2 ) Maar waarom zou die oorzaak 

 zijne stadgenooten of hospitaallijders, die nagenoeg herstel- 

 lende of gezond waren, ook niet hebben kunnen treffen? 

 Waren zij niet genoodzaakt om dezelfde lucht, die hij 

 inademende, ook in te ademen? En zij zouden door 

 hunne eigene schuld ziek geworden en gestorven zyn? 

 Er staat in de eerste samenspraak »se ipsos in mortem 

 certissimam praecipitare :" enz. Als Bontius niet geschre- 

 ven heeft, illos in etc. praecipitari , alsdan is hij ook 

 door zijne schuld ziek geworden, en dat zal niemand 

 onzer aannemen na de lezing zijner dissertatiuncula, 



l ) De gouverneur-geneaaal Koen zond in Augustus 1G28 alle vrouwen aanboord 

 der schepen, om het volk niet te ontmoedigen, wanneer een hunner getroffen 

 werd en de vrouwen daarover mochten lamenteercn. Mevrouw Koen evenwel wilde 

 den gouverneur-oeneraal niet verlaten. 



*) Pag. 4. en 40. 



