328 



maar men heeft niet opgemerkt, dat bij als Archialer, dat 

 is als geneesheer, die belast was met bet toezicht over de 

 hospitalen en de zorg voor de openbare gezondheidsrege- 

 ling, in korapagnie 's dienst was opgenomen. Naar onze be- 

 scheidene meening stond hij op hoogeren trap dan menig 

 geneesheer van latere dagen l ). 



Wanneer men de werken van Jacobus Bontius onderling 

 vergelijkt, vooral zijne voorkomingsgezondheidsleer met zijne 

 geschiedenis der dieren en planten, ja dan worden daarin 

 vaak tegenstrijdigheden gevonden, die wij toeschrijven aan 

 de bovenvermelde tijdsomstandigheden , waaronder en aan 

 de haast, waarin hij geschreven heeft, om de heeren Bewind- 

 hebbers te toonen, dat zij niet vergeefsche kosten gemaakt 

 hadden door hem in dienst der compagnie te plaatsen en 

 behoorlijk te bezoldigen, waarop hij, zóó uitmuntend door 

 klassiek onderwijs en ervaring tot geneesheer gevormd, ten 

 volle aanspraak mocht maken. 



Wij herhalen het, wanneer onze Archiater zijne historia 

 animalium et plantarum, waaraan hij onmiddelijk na zijne 

 komst te Batavia begon te werken , op de pers had 

 gebracht, dan zoude hij, steeds toegenomen in kennis en 

 ervaring, gedurende zijn vijfjarig verblijf alhier en daardoor 

 minder lichtgeloovig geworden, zonder twijfel daarin veel 

 achterwege gelaten of bepaald verklaard hebben, wat vol- 

 gens de waarzegging der oude Indische vrouwen , of wat 

 volgens zijne ervaring, geboekt is. 



Jammer dat zóó vele geneesheeren in dienst der Edele 

 kompagnie, even als dr. Piso, de praatjes, welke onze na- 



! ) Om herhalingen te voorkomen nemen wij de vrijheid den vvelwillenden lezer 

 te verwijzen naar twee verhandelingen, die wij, gedurende onzen verloftijd, wegens ziekte, 

 in Nederland hebben uitgegeven t. w. eene bijdrage tot de studie der Oost-Indische 

 geneesmiddelen uit het plantenrijk (in het Nederlandsch tijdschrift voor geneeskunde 

 8ste jaargang, Amsterdam 1864, van bladzijden 425 tot 460) en de Oorzaken en 

 gevolgen der ongezondheid van eenige gevangenissen en hospitalen op Java, met een 

 plan van het terrein en de gebouwen aan de «Waterplaats" te Batavia en tabellen, 

 Delft 1865. 



