551 



Wij mogen niet uit het oog verliezen, dat hij door heeren 

 XVII als doctor, apotheker en opzichter van de chirurgyns 

 in fndië aangesteld was. Hij moest alzoo in de eerste plaats 

 voorde gezondheid en het leven zijner natuurgenooten zorgen. 



Dat hij, in Indië komende, in de apotheken kruiden van 

 elendige hoedanigheid zag, leidt geen twijfel. Hij begon naar 

 Indische te zoeken, die de Europeesche zouden kunnen 

 vervangen. Zoo vond hij voor de kamillen en vlierbloe- 

 men , voor de melisse, anijs en venkel, de daoen lontas en 

 lagoendi (Pluchea indica en Vitex trifolia) ' ). 



Aan tamarinde , cassia, eene menigte van convolvuli, waar- 

 uit scammonium en elaterium bereid werd, bestond hier 

 geen gebrek, volgens Bontius ' 2 ). Hij bereidde uit de Esula 

 indica, gummi gutti , waaraan hij verre de voorkeur gaf boven 

 het scammonium uit het vaderland, dat in den regel be- 

 dorven is 3 ). Voor de asa foetida, sagapenum en castoreum 

 had hij zijne planta spinosa. Hij kookte uit den wortel, maar 

 nog liever uit den bast en bladeren van den Arbor spinosa 4 ) 

 zijn lycium, met welks geneeskrachtige eigenschappen hij tot 

 in het overdrevene ingenomen was 5 ). Daar hij zegt, dat de 

 Maleiers en Chineezen bij de pinang, betel en kalk, een klein 

 stukje lycium voegen , om hun tandvleesch en tanden te bewa- 

 ren en te versterken, zoo meenen wij, dat onze Bontius 

 aan geen extract van berberis, lycium, doch aan gambir, 

 catechu, dacht en dat zijn Arbor spinosa lot de Acacia's 

 behoort °). Hoe dit zij, hij vestigde zijne aandacht allereerst 

 op de geneesmiddelen uit het plantenrijk, om die uit het 



') Pag. 113 en 143. 



3 ) Pag. 108 en 109. 



3 ) Pag. 154 



«) Pag. 106 en lil. 



') Pag. 93. 



9 ) Volgens Bontius stookte de geringe inlander uit de bladeren en stelen van de 

 Papaver eene slechtere soort van opium, poust (?) genaamd, vanwaar zij uit minachting 

 door de gegoede inlanders Pousten (?) dat is: Proletaricrs, genoemd werden, die daaren- 

 tegen de gegoeden Affionen noemden, waarmede zij hun hunne weelderige leefwijze en het 

 gebruik van Affion of Amphiou wilden verwijten. De asa foetida en het opium waren be- 

 langrijke handelsartikelen, toen ten tijde en ofschoon de Indische volken amphioen ge- 

 bruikten, zag onze berichtgever niet in, dat zij lot de slaperigsten behoorden (41.42) 



