344 



1854 in zijn klassiek werk wereldkundig gemaakt als 

 „voldongen waarheid 1 '. (T. N. I. V. I. 99, ibidem VIL I. 

 37. - Java II. 15) 



Bij het verzamelen van gegevens over de bijzondere ge- 

 schiedenis van de Soendalanden , ook van de natuurkun- 

 dige gebeurtenissen, kwam het mij voor, dat ik evenmin 

 geloof kon hechten aan de bewering eener, „ berguitbar- 

 sting, — eruptie van den Salakh in 1699 ," als dr. Stöhr 

 deed omtrent eene vermeende uitbarsting van den Ringgit 

 in Oost-Java, in 1586 — 96. 



Ik heb de schuld der uitbarsting van den Ringgit volge- 

 houden, tegen de meening van dr. Stöhr en wijlen Zollin- 

 ger, — de kwestie over de gebeurtenis van 1586 — 96, 

 namelijk, dat niet de Ringgit maar wel de Raung, (Ra- 

 woen) die uitbarsting zoude hebben geleden; en wijl hier 

 geene levende of doode historische herinnering ouder is 

 dan ééne eeuw of minder, zoo heb ik opvolgende, daar- 

 om, het geheele land om en nabij, doorkruist en doorloo- 

 pen, over alle de vermeende sporen der groote uitbarsting, 

 om bewijzen op te sporen, die van vóór 1586 konden 

 dagteekenen. Maar ik heb daarvan niets gevonden. 



Natuurkundig Tijdschrift: deel XIX, 441, — XXVII, 

 133, XXVIII, 294. XXIX, 264. 



Voor een kritisch onderzoek, tot ontkenning of erken- 

 ning van de schuld van den Salakh in 1699, is een voor- 

 afgaand lokaal onderzoek minder noodig , wijl er sedert 

 1804 over de bergen in de Soendalanden meer geschreven 

 is, dan over alle andere bergen op Java, en wijl alle na- 

 tuuronderzoekers van professie om en nabij den Salakh 

 begonnen en eindigden. 



De reizigers die om en nabij den Salakh kwamen se- 

 dert 1699, en er wat over schreven of konden melden, 

 zijn mij bekend als volgt: 



1.) 1711—15. De G. G. van Riebeek. Zocht zwavel. 



2.) 1744. De G. G. van Imhoff. Rondreize. 



3.) 1757. De geleerde Marci, volgde den weg van 1711. 



