346 



eenige afhangende heuvelen der twee gezegde bergen , doch 

 voornamelijk door die van den berg Salakh. 



5.) Overmits hij, de Salakh, bijna geheel uit zwavel 

 bestaat, (? !) 



6.) en een tijdlang te voren zwaar gebrand had (?) , 



7.) wierden die twee rivieren, (Tjiliwong en Tjisedani) 

 door een ongeloofelijke menigte van zware boomen versperd. 



Men zag, binnen de stad Batavia, des nachts om half 

 twee uur van 4 — 5 Januarij 1699, in de lucht geweldige 

 bliksemstralen, gevolgd van een gedruisch als van eenen 

 veraf komenden aanrollenden donderslag, als of er hon- 

 derden wagens en paarden over zolders renden , voorna- 

 melijk drie zware slagen, als van kanonschoten, die in een 

 bosch uitgedonderd werden." 



Dit is alles, en de eenige bron waaruit Junghuhn in 

 1838 voor het eerst: «ontwijfelbare zekerheid' 1 afleidde, dat 

 de Salak in dien nacht uitgebarsten zou zijn. (Java II, 15). 



De universeele Valentijn was toen niet in Batavia en 

 schijnt zich die gebeurtenis minder aangetrokken te hebben, 

 om er later, bij znne terugkomst in 1705, navraag naar te 

 doen, wijl in zijn werk wel voorkomt een berg Salak , een 

 aardbeving van 4 — 5 Januarij 1699, die de schoone rivier , 

 door hem het laatst gezien in 1695, geheel bedorven , ver- 

 zand had." (Nieuwe uitgave III, 521). De Salakh schijnt 

 toen nog «gebied van Bantan 11 geweekt te zijn, en deken- 

 nis bij Valentijn was van vroeger. Immers op blz. 260 

 III, vindt men bij hem: 



«Opgaven van dorpen in 't land van Jakatra. 11 



«Oorsprong van de rivier van Jakatra, bij het dorp 

 «Karon, aan den berg Pangerango." 



«Twee mijlen bewesten den berg Pangerango heeft men 

 «den berg Salak, waaruit de rivier van Angkee haren 

 «oorsprong heeft. 11 



Hij noemt wel degelijk de «Zwavelbergen 11 waarbij een 

 op «acht dagen reizens van Batavia, (bl. 238) op de schei- 

 «ding van Jakatra, Tsjiribon en Bantan, in het land van 



