348 



In de memorie van Ghastelein 1705, die alles van ouds 

 ophaalt, en alle artikelen noemt die te verkrijgen waren 

 in »het land van Jakatra" wordt geen woord over den 

 Salakh of zwavel gezegd. 



Uit Mossel zien wij hoe dat »land van Jakatra" reeds 

 in 1677 onder kleine potentaatjes was verdeeld, en deze 

 >>Negotiewharen" leverden. Geen woord van den Salakh , 

 zwavel , of eruptie. 



De eerste die het verhaal van Bogaerts van 1699 bij bragt 

 voor de aardbeving te Batavia, was de Raad der Regering 

 J. C. M. Radermacher, in deel II der verhandelingen 

 Bataviaasch Genootschap. Hij, en Mohr bevorens, duiden 

 wel aan berguitbarstingen van den Papandayang, Lawoe, 

 Pangerango, Gelot-Ringgit , maar beschuldigen den Salakh 

 geenszins, noemen hem zelfs niet als vuurbraker, of »zwa- 

 velberg. 11 



Uit alle deze negatieve bewijzen is dus op te maken, dat 

 de door Junghuhn sinds 1858, jegens den Salakh uitge- 

 bragte en wereldkundig gemaakte beschuldiging, van erup- 

 tie in den nacht van 4 — 5 Januari) 1699 , geheel en 

 al ongegrond, geenszins eene «historische zekerheid' 1 is. 



Er zijn ook positieve bewijzen aan te voeren. Op een 

 der toppen van den algemeenen Salakh werd reeds in 1815 , 

 werd laier nog gevonden, overblijfsel van werken door 

 menschenhanden , waarvan in het IV deel Tijdsch. Delfts 

 instituut, 1856, eene afbeelding in plano wordt gegeven, 

 zoo als Salomon Muller die in 1831 vond, en zoo als De 

 Wilde reeds vroeger aangeduid heeft. 



Zoo de Salakh in 1699 ware uitgebarsten, zoude deze 

 oudheid bedolven en vernield zijn geworden. Hier was 

 vermoedelijk weleer een hindoesch verblijf voor goden-ver- 

 eering, voorzeker van vóór 1699. 



ISeemt men de Mohammedaansche historie aan, zoo als 

 Valentijn en Crawfurd die mededeelden, dan werden alle 

 overblijfselen van hindoe-eeredienst, overal , vernield , reeds 

 voor den tijd van eenige Mohammedaansche magt in deze 



