350 



Voor de geographische historie voeg ik bij , eenige aan- 

 teekeningen, en geef spelling, stijl en zin naar het begrip 

 van heden terug. 



I. De Aardbeving. 



5 Januarij 1699. »In den verleden nanacht heeft men 

 hier, omstreeks 2, 3, 5 ure, drie verschillende schokken 

 van aardbeving gevoeld. De eerste ongeveer kwartier vóór 

 twee uur, met zóó zware schokken, als immer naar ge- 

 heugen gevoeld zijn. De duur was zóó lang, dat men 

 wel «tweehonderd kon tellen 11 (?!) Algemeen was de ver- 

 slagenheid en ontsteltenis; alles raakte op de been, en 

 vlugtte uit de huizen. Behalve de schade aan meest alle 

 huizen, zoo binnen als buiten de stad, aan muren, gevels 

 en daken, zijn er ingestort, 21 steenen huizen en 16 pe- 

 dakken , (kleinere, halve woningen) ; 27 menschen kwamen 

 om, eenigen werden zwaar verwond ; aan 't kasteel geen 

 naamwaardige schade. 11 



NB. De stad Batavia, digt gebouwd, met 2440 steenen 

 woningen , en vermoedelijk wel 50,000 menschen digt bij- 

 een , waarvan 27 gesneuveld. Veel geringer dan in Djokja- 

 karta, Pasar Gedee, waar, in minder digt op een gepakte 

 bevolking en woningen, 1205 instortten, 119 bijna, ter- 

 wijl 322 menschen gedood en 309 verwond werden; op 

 beide plaatsen in den nanacht. 



II. De Overstroomingen. 



6 en 7 Januarij 1699. Ingekomen tijdingen van ingeze- 

 tenen ten platten lande, (Ommeland der stad) en vanden 

 vaandrig Laurens Claesz, kommandeerende in de veldschans 

 Tangerang (dus om de zuid en om de west van de stee- 

 nen stad,) 



»dat de Tangerangse, en Jakatrasche of Bataviasche 

 rivieren, van boven af, of uit het gebergte, verstopt ge- 

 raakt zijn, door eene overgroote massa hout, zware hoo- 

 rnen en andere ruigten , waardoor het water in die rivieren 

 zeer vuil en onklaar, ondrinkbaar werd, en de visschen 

 dood dreven, 



