351 



» waarom vermoed werd, dat door de aardbeving van 

 gisteren schade en instorting in 't gebergte ontstaan, de 

 oorzaak was. 



«Den 7 Januarij was de groote rivier in de stad en alle 

 vaarten en grachten verstopt, met de afkomende vuiligheid, 

 zand, modder, leemachtige substantie, die zich aan alles 

 hecht, in ongeloofelijke menigte. De rivier werd geheel 

 gevuld, het water werd ondrinkbaar; de regeering besloot 

 van elders drinkwater te laten halen uit de rivieren Angkee 

 Grogol, Passangrahan of elders, «met de minste kosten." 



NB. Dus van verbrande voorwerpen die afdreven , 

 geen woord; enkel de rivieren van Tangerang , (Tjisedani) 

 en van Batavia, (Tjiliwong). Beide rivieren loopen, nabij 

 den oorsprong, digt bij elkander , noordwaarts, maar van 

 Batavia tot Tangerang nabij de mondingen, op vijf uren 

 afstands van elkander. Van de donderslagen en bliksem- 

 stralen door Abraham Bogaerts verhaald, even voor het be- 

 gin van de aardbeving, is in het dagiegister niets gemeld. 

 Bogaerts was niet te Batavia aanwezig op dien tijd; kwam 

 daar later, en vernam dus van anderen wat hij opteekende. 

 De schuddingen geeft hij »op klokke half twee, een half kwar- 

 tier uurs lang' 1 (?!) (In het dagregister staat tweehonderd 

 tellens lang;) voorts: ten half vier, en ten vijf ure; 28 

 menschen gedood, 21 steenen woonhuizen en 20 pedakken 

 ingestort. Dus iets verschillend van den «Journalist" ofschoon 

 het verhaal van Bogaerts, over de verstopping der rivieren, 

 ontwortelde boomen, afkomend zand, modder, slijk, on- 

 drinkbaar worden van 't water, halen uit de rivier Passangra- 

 han, sterven der visschen, verzanding der rivier, als uit het 

 dagregister genomen schijnt te zijn (B. G. Verh. II, 372.) 



8 Januarij 1699. 's Namiddags ging de «taalkundige" 

 vaandrig, Govert Knol, landwaarts in met twee makassaren 

 te paard, om onderzoek te doen over den Berg Pangerango 

 en den Berg Salak, te vernemen wat schade door de aard- 

 beving daaraan kan zijn geschied, waaruit zoodanige ver- 

 vuiling en ongemak aan de rivier alhier is ontstaan." 



