76 



moet uitgeoefend worden , daar de minste beweging der 

 prauwen genoeg is, om hen de vlucht te doen nemen. 



De Rhizophoren (Bakouw) spelen zoo hier als elders een 

 groote rol; zij nemen langzamerhand de plaats in van de 

 zeebewoners. De landaanwinning gaat op die wijze, hoe- 

 wel langzaam , toch steeds met zekerheid voorwaarts. Wor- 

 den er geene genoegzame stoffen van het binnenland afge- 

 voerd , om het zeewater terug te dringen , dan voorziet de 

 zee zelve daarin, door aanvoer van zand, slijk en alle op 

 zee ronddrijvende vegetabiliën , waarbij eene soort van krab- 

 ben groote diensten bewijst, door de modder uit de diepte 

 op te halen , en daarvan heuveltjes te vormen , waar- 

 tusschen alle drijvende voorwerpen zich kunnen nederzet- 

 ten, terwijl de ledige ruimte beneden, door bezakking van 

 slijk, gemakkelijk weder wordt aangevuld. Vele jaren mo- 

 gen noodig zijn om den bodem der zee op die wijze in 

 vruchtbare velden te herscheppen , maar de voorbeelden , 

 dat zulks geschiedt, bestaan op vele plaatsen, aan ri- 

 vieren of zeearmen, waar de Lèlap's met Rhizopho- 

 ren-bosschen reeds voldoende zijn opgehoogd, om de 

 primitieve zoutwaterplanten te verdringen en de gronden 

 voor cultuur geschikt te maken. Een duidelijk voorbeeld 

 zag ik daarvan aan de Soengei-kapoh in het district To- 

 boalie, waar reeds een gedeelte tot ladangs was aangelegd, 

 terwijl het daarnaast liggende nog aan eb en vloed blootstond. 



De Lepar-archipel komt, wat zijne gesteldheid en vege- 

 tatie betreft, vrij wel met Bangka overeen. De gronden 

 zijn er zeer vruchtbaar en nog niet door cultuur uitgeput. 

 Het verdient ook opmerking, dat vele vruchtboomen hier 

 veel vroeger vruchten voortbrengen dan elders. De kelapa- 

 boom draagt hier het vierde jaar na den aanplant reeds 

 vruchten , wat ook met de Nangka en andere boomen het 

 geval is. De losse en poreuze grond, en het vochtige en 

 warme klimaat zullen daarvan wel de hoofdoorzaak zijn; 

 wellicht echter dragen bijzondere, onbekende bestanddeelen 

 van den bodem ook het hunne hiertoe bij. 



