81 



stof tot algemeene bespreking. Het tandoe-dragen is voor 

 hen eene ware leerschool, want het gebeurt zelden, dat 

 de een of ander niets te vertellen weet, wat met eene 

 vlugheid en humor gepaard gaat, die een Javaan verstomd 

 doen staan. Alle zaken worden bij die gelegenheid ver- 

 handeld en niemand gespaard , van den hoogsten ambte- 

 naar af tot den geringsten kampong-man. Degeen dus, 

 die hunne taal verstaat, kan onder het dragen veel van 

 hen te weten komen, maar zij rekenen er op, dat de 

 Europeanen hen niet verstaan. Zij spreken alle zeer goed 

 maleisen, maar onder elkander in zoo verbasterden vorm, 

 dat het eer naar eene dieven taal dan naar goed maleisen 

 gelijkt en dus ook voor mij meestal onverstaanbaar was. 

 Behalve met een parang (kapmes) zijn velen ook gewapend 

 met eene Ghineesche parapluie en een dito tabakspijp, met 

 langen dunnen bamboesteel , waaruit zij Ghineeschen, naar 

 olie stinkenden tabak rooken , omdat die beterkoop is dan 

 de Java-tabak en zij te lui zijn, om die plant zelf te kwee- 

 ken , of omdat, volgens hun voorgeven, hunne voorouders 

 dit ook niet gedaan hebben. De tabaksplant groeit anders 

 zeer goed op Bangka en is daarbij van goede qualiteit. 



15 December vervolgde ik de reis naar Maleh (18 palen). 

 De Balai was hier wel klein , maar toch vond ik er een 

 stoel en een tafeltje en een gedienstigen Batin; zoo hier 

 als elders vindt men bij de kampongs meestal eene goede 

 badplaats, aan eene rivier of een riviertje, welke tevens 

 in de behoefte aan drinkwater voorziet, daar de bewoners 

 er geene putten op nahouden. 



Op ± 50 palen van Sabang , tusschen de kampongs 

 Irat en Sienggier, passeerde ik de grens tusschen Toboalie 

 en Soengei-Selan, ter plaatse waar zich een riviertje en 

 een uitgebreid moeras bevinden, waarover eene loopbrug, 

 zooals hiervoren beschreven, geslagen was, maar die niet 

 dan met gevaar van er door te trappen te passeeren was. 

 De koelies, die er zeer mede gediend waren, dat ik bij 

 zulke gelegenheden uit de tandoe stapte, verwonderden 



DL. XXXII. 6 



