94 



en haar voor gebrek en hongersnood te behoeden. Daar- 

 voor komt in de eerste plaats in aanmerking het tot stand 

 brengen van sawa's of bewaterde rijstvelden. 



Voorts kunnen nog de volgende culturen worden inge- 

 voerd of uitgebreid. 



Gambier (Uncaria Gambir). Hiervan zijn reeds prach- 

 tige resultaten verkregen, vooral in het district Pangkal- 

 Pinang, waar weelige aanplantingen van dit gewas bestaan. 

 In de overige districten minder of in het geheel niet. De 

 Gambier is van uitmuntende qualiteit en algemeen gezocht; 

 daarbij komt, dat die cultuur hier zeer gemakkelijk te 

 drijven is, wijl men zich niet, zooals elders, moeite behoeft 

 te geven met het aankweeken van jong plantsoen uit za- 

 den, maar slechts takken heeft af te snijden en die in den 

 grond te steken, om binnen korten tijd een schoone aan- 

 plant tot stand te zien gebracht. Dit is de schoone zijde, 

 maar daartegenover staat alweer de indolentie der Bang- 

 kaneezen. ïk zag de weelderigste aanplantingen , die, be- 

 halve dat ze veel te dicht begroeid waren, ook nog tegen 

 onkruid, struiken en lianen te kampen hadden. Daarbij 

 werden de bladeren niet op bunnen tijd geoogst en er werd 

 bij lange na niet dat voordeel van getrokken, dat men er 

 redelijkerwijs van verwachten mocht. Het uitkoken der bla- 

 deren , dat ik niet zag, zal waarschijnlijk ook nog veelte 

 wenschen overlaten. De Chineezen van Riouw zouden daar- 

 in zeker beter onderricht kunnen geven, wijl die er niet 

 alleen hun bestaan in vinden, maar daarbij door de geld- 

 schieters op het product, nog al geplukt worden. 



Sahang (Piper nigrum) of zwarte peper; men noemt 

 echter ook Tjabé of Capsicum wel eens Sahang. Daarvan 

 bestaan hier en daar enkele planten, die, hoewel zeer 

 verwaarloosd, toch goede vruchten afwerpen, zoodat ook 

 die cultuur voor groote uitbreiding vatbaar is. De Chi- 

 neezen van Riouw planten gewoonlijk en Gambier èn Pe- 

 per naast elkaar op dezelfde plantage, om met den afval 

 der Gambier en den. mest, dien ze, door branding van 



