215 



Astana met den Pantjar verbindt, overtrekken. Van dit 

 zadel, en ook van de lager gelegene punten der helling, 

 heeft men een prachtig uitzicht op de woeste, vol-begroeide 

 bergen Tji-manala, Pasir-ipis en Loehoer. 



De oostelijke helling van den Pantjar, waar langs het 

 voetpad, dat naar den top voert, loopt, is van onderen 

 reeds geheel kaal gekapt. In de nabijheid vindt men de 

 kampoeng Tjimanala. 



Reeds ten acht ure hadden wij langs den vrij steilen weg 

 het noordelijkst punt van den toprug bereikt. Het ge- 

 boomte bestaat voor 't grootste gedeelte uit Quercus- en 

 Ficus-soorten ; Podocarpus was niet te bespeuren. Men ver- 

 haalde mij dat er Rasamala (Liquidambar Allingiana Bl.) 

 groeide, doch ik kreeg geen dier woudreuzen te zien. 

 't Is echter mogelijk, dat die boom hier in vroeger tijden 

 bestaan heeft, want het tegenwoordige bosch droeg al de 

 kenmerken van nog jong te zijn. Zelfs aan de west-zijde, 

 waar langs ik een goed eind afdaalde en waar het bosch 

 nog een intact voorkomen heeft, mist men zware boomen 

 bijna geheel. ] ) De varens waren slecht vertegenwoordigd 

 en ik zag ook bijna geen enkele boom-orchidea ; wel 

 drie, nog niet nader bestemde aard-orchideën. 



Overal was overvloed van struikgewas als onderhout aan- 

 wezig; in de lagere streken veel vermengd met Musa y Elet- 

 taria en 2 soorten van het geslacht Saurauja ; hooger op ver- 

 dwenen deze echter. Onder de groote boomen was eene 

 Cassia (limoriensis ?) zeer talrijk vertegenwoordigd. Be- 

 halve Eleltaria zag ik nog andere Scitamineae, verder Aroi- 

 deae, Commelineae, kleine Ficus-soorten, Urticeae, Callicarpa y 

 Rubus , Leea , Derris , ééne Begonia , Orophea en twee andere 

 Anonaceae , waarschijnlijk van de geslachten Trivalvaria en 

 Polyallhia. Het schoonste boompje van het onderste struik- 



') Het is te betreuren, dat het zoo nuttige en duurzame Rasamala-hout binnen 

 niet zeer langen tijd van Java zal verdwijnen en slechts door minder goede soorten 

 zal vervangen worden. Op de meeste plaatsen worden de Rasamala-bosschen roeke- 

 loos gekapt, terwijl daarentegen niets wordt aangeplant. 



