465 



onophoudelijk in beweging bleef. Omstreeks half 10 uur 

 werden met een zwaar donderend geluid zwarte rookko- 

 lommen uit den krater naar boven gestooten; dit hield 

 onophoudelijk aan tot circa half elf uur; de rookkolom 

 breidde zich langzaam boven de stad uit en hulde den 

 geheelen omtrek in duisternis. 



Aan de noordwestzijde van den krater zag men , door 

 dikke wolken en door dezen zwarten rook heen, onophoude- 

 lijk vuurmassa's als bliksemschichten zich bewegen en naar 

 beneden stroomen. Om half 11 uur kwam er eene kleine 

 rust van nagenoeg een kwartier uur, waarna het romme- 

 lend, donderend geluid zich weder deed hooien en nu in 

 heviger mate, terwijl onophoudelijk dikke massa's rook 

 naar boven werden uitgestooten. Om 2 uur was het ge- 

 luid zelfs zoo sterk, gepaard met eene vrij sterke horizon- 

 tale aardbeving, dat de geheele stad dreunde en iedereen 

 met schrik en ontzag naar den vuurberg bleef zien en 

 afwachten , wat er komen zou. Chinezen en angstige Eu- 

 ropeanen zag men nu reeds hun geld en kostbaarheden 

 naar het strand brengen , vrouwen en kinderen in booten ber- 

 gen , om naar den overwal , naar het eiland Tidore en 

 naar Halmaheira te vluchten, 



De voorbij trekkende wolken beletten steeds het gezicht 

 op den krater, zoodat men alleen de rookmassa's hoog 

 boven de wolken kon waarnemen , terwijl boven en in den 

 omtrek van den krater een roode gloed en bliksemschich- 

 ten gezien werden. Een sterke zuidvvestewind , welke ge- 

 lukkig woei en bleef doorstaan, dreef de lookmassa's naar 

 het noordoosten, zoodat op de hoofdplaats dien dag geen 

 asch viel , maar alles naar zee en naar het eiland Halma- 

 heira gedreven werd. 



Onophoudelijk was de grond in trilling; het rommelend 

 geluid en het uitwerpen van zwarte rookmassa's bleven 

 den geheelen avond en den volgenden nacht aanhouden; 

 de aardbevingen deden de planken huizen 's avonds, voor- 

 al om half 10 uur, kraken en de deuren en vensters dreun- 



