18 



gemaakt dat het vervaardigen dezer vergrootingen niet veel vorderde. 

 Eerst werd een aantal zoogenaamde diapositieven vervaardigd, d. i. posi- 

 tieven op glas, die tot tusschenschakel moesten dienen om weder bij 

 eene tweede vergrooting een negatief te verkrijgen, geschikt om de 

 voor den handel bestemde afdrukken te vervaardigen. 



Uit deze positieven werd eene keus gedaan, en met het gekozene weder 

 door de camera een negatief verkregen, dat nagenoeg elf maal grootere 

 afmetingen had dan het oorspronkelijke. Met dit negatief of liever met 

 verschillende dezer negatieven of chlichés zijn de photographiën ver- 

 vaardigd, die verzonden en in den handel gebracht zijn. 



Veel schooner en zuiverder dan deze nogtans zijn de diapositieven 

 op glas, vooral wanneer men ze tegen het licht beschouwt met een 

 stuk melkglas er achter. 



De echtheid van den oorsprong dezer photographiën is niet alleen 

 betwijfeld, maar zelfs zonder onderzoek in de nieuwsbladen aan- 

 gevallen geworden, daar ik echter dezer dagen, zoowel het originele 

 cliché, als de diapositieven en de weder vergroote negatieve clichés 

 zelf gezien heb, kan ik gerust verklaren dat de achterdocht der 

 kunstbroeders van den heer JJietrich ongegrond geweest is. Dat het 

 verkrijgen van een' lichtindruk van de zoo zwakke lichtkroon mogelijk 

 was, is aan den kleinen brandpuntsafstand en de betrekkelijk groote 

 opening van het objektief te danken. 



Wetenschappelijke waarde kunnen deze photographiën voornamelijk 

 verkrijgen door vergelijking met anderen. Zoo als ik boven zeide, 

 zijn te Tjilentap twee beelden gelukt. Het eerste is echter ongelukkig 

 gestoord door een paar onvolkomenheden in het glas, de collodionlaag 

 of het vernis, zoodat de heer Dietrich alleen van het tweede beeld 

 vergrootingen gemaakt heeft. Daar volgens de ontvangen be- 

 richten in Brilsch-liidië ook photographiën met de camera gelukt zijn, 

 zal het van belang zijn beide photographiën met elkander te ver- 

 gelijken. 



Zoo als zij daar echter liggen, zijn zij in geenen deele van belang 

 ontbloot. Volgens mondelinge mededeeling van den heer Dietrich, 

 zijn de afdrukken zoo opgeplakt, als het verschijnsel zich aan den 

 hemel voordeed, heeft men zulk een' afdruk dus, het boven- en onder- 

 schrift beschouwd, recht voor zich, dan stelt het bovenste punt van 

 het beeld ook het hoogste punt van de maan zelve voor. Dit in 

 aanmerking nemende, vertoont deze photographie even als de in 1869 

 in Amerika verkregene twee maxima in de hoogte der corona, juist 

 overeenkomende met den equator der zon, en twee minima in hoogte, 

 juist overeenkomende met de polen der omwentelingsas. 



Overigens heeft de geheele lichtkroon het uiterlijk van een stralenv er- 

 schijnsel: geheele bundels zijn niet volkomen radiaal gericht, maar 

 maken aanzienlijke hoeken met den radius van het punt aan den rand 

 waar zij schijnen uit te schieten. Het komt mij voor dat beide deze 

 eigenschappen volkomen in overeenstemming zijn met het door velen, 

 ook door mij, gedeelde gevoelen: dat de lichtkroon een zaniengesteld 

 verschijnsel is, beslaande 1°. uit een zuiver solairen lichtenden en 

 tevens licht terugkaatsenden dampkring, 2°. uit een optisch verschijn- 



