31 



daar, wegens de ondiepte, reeds ver van het strand begon. 

 Daar de wind tegen was , hadden wij veel moeite om al 

 laveerende naar boord terug te zeilen. 



Den volgenden morgen stoomden wij , daar de wind nog 

 heviger was, tot in de nabijheid der genoemde zandplaten, 

 om te beproeven er een van in plaats van den hoek zelven 

 te bepalen; het werd echter, wegens de zware branding, 

 niet raadzaam geoordeeld met eene sloep eene landing te 

 beproeven. Ik nam nu van boord af met den patentcirkel 

 de noodige waarnemingen. 



Het schip lag geankerd op omtrent 1 / é mijl ten oosten 

 van de hoogste, d. i. zuidelijkste bank. De andere drie, 

 die gisteren boven water uitstaken , waren thans alleen door 

 de branding te herkennen. 



Den volgenden morgen stoomden wij de Balikpapan-baai 

 binnen, de noordelijkste hoek van den ingang der baai 

 (zie de figuur) bood een plekje strand aan , overigens was 

 de kust bijna geheel steil. Hier landde ik, en nam ik de 

 noodige waarnemingen op de zon. Ofschoon deze het ze- 

 niihop 1°25 / afstand voorbijging, ging het nemen van circum- 

 meridiaanshoogten met bet universaal-instrument toch even 

 goed, doch bij de berekening kan men dan niet de gewone 

 herleidingsmethode der circummeridiaanshoogten volgen, 

 maar moet men de berekening door bolvormige driehoe- 

 ken doen. 



Na den middag vertrokken wij en lieten des avonds het 

 anker vallen voor de Moeara Djawa aan de Koetie-rivier. 



Des morgens vroeg, weder onder stoom gegaan zijnde, 

 stoomden wij te half één den mond der rivier tusschen 

 het eiland Niobe en het eiland Kajoe Modjara binnen. 

 Hier nam ik lengtebepaling. 



Te 4 uur s namiddags waren wij voor Pelarang, waar 

 de gouvernements-kolenontginning is. Des avonds kreeg 

 ik tijd- en breedtebepaling door waarnemingen op sterren. 

 Nadat wij den 25en kolen geladen hadden, gingen wij den 



