35 



21 en 50 September. De mailboot vertrok den 7den Oc- 

 tober, des morgens te 8 uur, van Bandjermasin en was 

 den 9den, te 7 uur, op de reede te Soerabaja. Ik ver- 

 geleek dadelijk mijne tijdmeters met de pendule op het 

 tijdbalgebouw en liet drie van de zeven nog daar, opdat 

 deze vergelijking tot mijn vertrek naar Batavia dagelijks 

 zou plaats hebben. Ook nam ik daarna naast het tijdbal- 

 gebouw met het universaal-instrument eene tijdsbepaling 

 op de zon, terwijl de stuurman, belast met de waarnemin- 

 gen voor den tijdbal, (eigenlijk tijdklep) Blüggel, zulks 

 insgelijks deed, met den prismacirkel op de gewone wijze. 

 Ik heb dit nog in den morgen van 21 en 22 October 

 herhaald, (tusschen 9 en 21 October was ik op eene 

 inspectiereis bij de eerste triangulatiesectie) , en heb voor 

 het verschil tusschen den heer Blüggel en mij het volgende 

 gevonden. 



9 October, B— O =± -f 0<,9 



21 » = -f 0,5 



22 • » = + 0,2 



B— O = + 0,5 

 De afwijkingen van het midden -j- S ,4, — 0\2 — en ,3 zijn 

 niet grooter dan redelijkerwijze verwacht zou kunnen wor- 

 den. Om dus de correctie der pendule, zooals die uit 

 Blüggel 's waarnemingen volgt, op mij te herleiden, moet 

 zij eene vermindering met S ,5 ondergaan. Zonderlinger 

 was dat ook onze vergelijkingen van tijdmeters met de 

 pendule een constant verschil opleverden. Dit verschil 

 bedroeg : 



den 28sten Augustus 0%36 



» lsten September ,29 



9den October 0,21 



Gemiddeld ,29 ' 

 in dien zin, dat het verschil pendule- tijdmeter door mij 

 grooter gevonden werd. Beide, pendule en tijdmeter, lie- 

 pen middelbaren tijd, samenvalling van tikken, even als 

 Dl. xxxi. 3 



