72 



5. Van deze afronding der spitsen, — dit is waarschijn- 

 lijk de bedoeling van den heer Schuylenburg, — heb ik 

 niets gezien; mij heeft integendeel de scherpte der spitsen 

 eerder getroffen. Of eene minder juiste ajusteering van 

 den kijker in zijn brandpunt er de rede van was, durf ik 

 niet beslissen. Hoe de waarnemer het verschijnsel door 

 straalbreking verklaard zou willen hebben , begrijp ik niet 

 goed; die straalbreking zou dan, dunkt mij, door den 

 dampkring der maan moeten plaats hebben, waarvan het 

 bestaan tot nog toe door niets aangeduid, wel door alle 

 waarnemingen wedersproken wordt. 



6. d. i. Gereefde marszeils-koelte. 



7. Zie boven blz. 56. 



8. De duisternis geloof ik dat bij ons grooter was dan 

 10 minuten na zonsondergang. Ik zou het op 20 a 30 

 minuten gesteld hebben. Misschien was het te Gorontalo 

 minder duister, daar die plaats zoo nabij den rand der scha- 

 duw lag. De vale, gele tint, waarvan de waarnemer spreekt 

 is door ons niet opgemerkt; in het taxeeren der kleuren 

 bij de totale zoneclipsen schijnt zeer veel subjectiefs te liggen. 



9. Deze zijn blijkbaar de door mij a en c genoemde 

 protuberances. De door mij b en d genoemde, d. i. de 

 aan den linkerkant der maanschijf zichtbaar gewordene 

 protuberances, zijn te Gorontalo niet gezien, en dit komt 

 zonder eenigen twijfel daarvan daan, dat Gorontalo omtrent 

 1° noordelijker dan het eiland Mantawaloe ligt, en dus de 

 maan zich, uit dat standpunt gezien , zuidelijker, d. i. meer 

 links aan den hemel moest projecteeren. 



10. Eene zoo getrouw doenlijk door mij genomene copij 

 is in plaat 3, fig. 5 medegedeeld, terwijl fig. 6 eene copij is van 

 eene teekening, mij medegedeeld door den heer Riedel, 

 assistent-resident te Gorontalo. Zij bevestigt ten volle, dat 

 aldaar slechts twee roode protuberances zichtbaar waren , 

 maar bewijst tevens hoe verschillend de opvatting kan zijn 

 van plaats en vorm der protuberances, ten gevolge van 

 de gejaagdheid, waarin men verkeert, wanneer men slechts 



