124 



waarop de maan hare grootste hoogte, d. i. haren klein- 

 sten zenithsafstand bereikt , maar dan moet bij het afleiden 

 der geogr. breedte aan het slot der berekening, er op ge- 

 let worden dat deze zenithsafstand kleiner is dan die, welken 

 de maan in den meridiaan had. 



Zoodra echter de waarnemingen wat ver van den me- 

 ridiaan genomen worden , dan is het zaak deze vereenvou- 

 diging niet in te voeren, daar de termen der derde orde, 

 die hun ontstaan aan die beschouwingswijze te danken 

 hebben, dan zoo aanzienlijk kunnen worden, dat zij niet 

 verwaarloosd mogen worden. Men vergelijke dan de waar- 

 nemingstijden met den tijd van doorgang door den meri- 

 diaan, doch gebruike bij het afleiden der geogr. breedte 

 voor elke waarneming de overeenkomstige declinatie der 

 maan. 



Bii het berekenen van de coëfficiënten van -?— en 



J sin 1" 



2 tin 4 \t , , , . 

 :— — moet ook de verandering in een uur nagegaan 



worden , ten einde die coëfficiënten voor elke waarneming 

 juist te kunnen aanwenden. 



Eindelijk nog deze opmerking. Daar de tijd van meri- 

 diaansdoorgang der maan slechts in tiende deelen van mi- 

 nuten in den N. Almanac is aangegeven, zoo is de daaruit 

 voor de waarnemingsplaats geïnterpoleerde ook niet nauw- 

 keuriger bekend, dan op T \j minuut. Wanneer men echter 

 met behulp dezer geïnterpoleerde waarde, de rechte op- 

 klimming der maan uit den N. Almanac gevonden heeft, 

 dan is deze op ongeveer 0%2 na nauwkeurig, en dan vindt 

 men, evenals voor eene vaste ster, den midd. tijd van 

 doorgang, door de R. O. der maan te verminderen met 

 den st. tijd op middelb. middag voor de plaats der waar- 

 neming, en het verschil te herleiden tot middelbaren tijd. 

 Komt deze uitkomst nu overeen met den vroeger geïnter- 

 poleerden meridiaansdoorgang, dan is zij volkomen juist, 

 evenals de berekende rechte opklimming der maan; maar 



